Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Όταν το άγχος και η κατάθλιψη «συγκαλύπτουν» ένα σωματικό πρόβλημα

  

Τα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης είναι εξαιρετικά συχνά μετά τη διάγνωση κάποιου σοβαρού προβλήματος υγείας, τι γίνεται όμως αν προηγούνται αυτού ή μάλιστα αποπροσανατολίζουν τον γιατρό ή τον ίδιο τον ασθενή από μια υπάρχουσα σωματική ασθένεια;

Τα πράγματα περιπλέκονται ακόμη περισσότερο αν βάλουμε στην εξίσωση τα ψυχοσωματικά συμπτώματα, δηλαδή πόνους, δυσκολίες στην πέψη, σεξουαλικές δυσλειτουργίες και άλλες σωματικές εκδηλώσεις που πηγάζουν από μια ψυχική πάθηση.
Το περιοδικό Psychiatric Times, το οποίο απευθύνεται κυρίως σε ψυχιάτρους, δημοσίευσε πρόσφατα μια λίστα στην οποία συγκαταλέγονται 47 παθήσεις, από τις αρρυθμίες μέχρι τον καρκίνο του παγκρέατος, που πολλές φορές εκδηλώνονται αρχικά ως άγχος. Συμπληρωματικά, το περιοδικό δημοσίευσε μία ακόμη λίστα στην οποία αναφέρονται 30 κατηγορίες φαρμάκων που μπορεί να έχουν ως παρενέργεια το άγχος. Μεταξύ αυτών βρίσκονται οι εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης της σεροτονίνης (SSRIs), ένα πολύ κοινό είδος αντικαταθλιπτικών.

Οι δύο λίστες υπογραμμίζουν την ανάγκη οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας να είναι πιο υποψιασμένοι για την πιθανότητα ένας ασθενής τους που αναζητά θεραπεία για το άγχος ή την κατάθλιψη που εκδηλώνει να πάσχει στην πραγματικότητα από κάποια σωματική ασθένεια –κάτι που συνεπάγεται ότι πρέπει πρώτα να αντιμετωπιστεί αυτή ώστε να υποχωρήσουν τα ψυχικά συμπτώματα. Ταυτόχρονα, οι γιατροί όλων των ειδικοτήτων θα πρέπει να αναζητούν ψυχολογικές αιτίες για σωματικά συμπτώματα που εκδηλώνουν οι ασθενείς τους, αν αυτά δεν μπορούν να εξηγηθούν από βιολογικές δυσλειτουργίες.

Άγχος & σωματική υγεία
Το άγχος μπορεί να θεωρηθεί «σύμπτωμα» σε ποικίλες ασθένειες, όπως καρδιοπάθειες (αρρυθμία, στηθάγχη), ενδοκρινικές διαταραχές (διαβήτης, διαταραχές θυρεοειδούς), γαστρεντερικές παθήσεις (γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου), φλεγμονώδεις παθήσεις (ρευματοειδής αρθρίτιδα, λύκος), μεταβολικές παθήσεις (υπογλυκαιμία, υπονατριαιμία), νευρολογικές παθήσεις (ημικρανίες, ίλιγγος) και αναπνευστικές παθήσεις (άσθμα, πνευμονικό οίδημα), σύμφωνα με τη λίστα του Psychiatric Times.

Όσον αφορά τα ψυχοσωματικά συμπτώματα του άγχους, όταν είναι χρόνιο μπορεί να προκαλέσει ζαλάδα, ναυτία, διάρροια και/ή συχνουρία. Τα άτομα που πάσχουν από διαταραχές άγχους εκδηλώνουν επίσης μυϊκούς πόνους, κόπωση, πονοκεφάλους και δύσπνοια, τα οποία συχνά αποτελούν αφορμή για σε σειρά εξετάσεων σε μια μάταιη προσπάθεια να βρεθούν οι σωματικές δυσλειτουργίες που τα προκαλούν.
Από την άλλη, στους χρονίως πάσχοντες το άγχος –όταν δεν αντιμετωπίζεται– μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα και να κάνει τη θεραπεία πιο δύσκολη. Για παράδειγμα, στους ασθενείς με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, το άγχος οδηγεί σε συχνότερες νοσηλείες και σοβαρότερες αναπνευστικές δυσκολίες.
Η Mayo Clinic επισημαίνει ορισμένες παραμέτρους που πιθανώς υποδεικνύουν ότι το άγχος οφείλεται σε σωματική και όχι σε ψυχική ασθένεια:
- Κανένας από τους συγγενείς δεν πάσχει από διαταραχή άγχους,
- Δεν υπάρχει διάγνωση για διαταραχή άγχους στην παιδική ηλικία,
- Τα συμπτώματα άγχους εμφανίστηκαν ξαφνικά και φαινομενικά αναίτια,
- Το άγχος δεν διαταράσσει την προσωπική/κοινωνική/οικογενειακή/εργασιακή ζωή.

Κατάθλιψη & σωματική υγεία
Εκτός από το άγχος, και η κατάθλιψη μπορεί να αποτελεί «σύμπτωμα» κάποιας υποκείμενης σωματικής δυσλειτουργίας που δεν έχει εντοπιστεί ακόμη. Αυτό συμβαίνει συχνά στην περίπτωση παθήσεων του θυρεοειδούς, στο έμφραγμα, στους καρκίνους των πνευμόνων και του παγκρέατος, καθώς και στη νόσο Cushing που προσβάλλει τα επινεφρίδια.

Πρόσφατη μελέτη στην επιθεώρηση Psychotherapy and Psychodynamics υπέδειξε επίσης ότι νευρολογικές ασθένειες όπως η πολλαπλή σκλήρυνση και το Πάρκινσον μπορεί αρχικά να εκδηλωθούν ως ψυχική νόσος, για παράδειγμα κλινική κατάθλιψη, και μάλιστα αρκετά χρόνια πριν κάνουν την εμφάνισή τους τα νευρολογικά συμπτώματα. Κάτι τέτοιο αναμφίβολα δυσκολεύει ή καθυστερεί σημαντικά τη σωστή διάγνωση. «Οι γιατροί μπορεί να μην επιδιώξουν να κάνουν περισσότερες εξετάσεις αν ένα περιστατικό φαίνεται να εμπίπτει στο πεδίο της ψυχιατρικής» αναφέρουν οι ερευνητές, «όμως θα πρέπει να λαμβάνουν σοβαρά υπόψη ότι οι διαταραχές της διάθεσης, το άγχος και η ευερεθιστότητα μπορεί να προηγούνται της σωματικής ασθένειας».

Με βάση όλα τα παραπάνω, συνάγεται το λογικό συμπέρασμα ότι πρέπει να γίνεται αναλυτική αξιολόγηση βιολογικών παραμέτρων και δεικτών σε περιπτώσεις που εκδηλώνονται ψυχικά συμπτώματα –κυρίως αν ο ασθενής δεν ανταποκρίνεται στις πρότυπες θεραπείες.
Ας μην ξεχνάμε ότι αυτό που συνηθίζουμε να αποκαλούμε «ψυχή» δεν είναι αποκομμένο από το σώμα ως βιολογική οντότητα και επομένως ό,τι συμβαίνει από τον λαιμό και κάτω μπορεί να επηρεάσει (και συχνά επηρεάζει) ό,τι συμβαίνει από τον λαιμό και πάνω –και το αντίστροφο.

Πηγή: New York Times

Δημοσίευση σχολίου

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Οι νόσοι του λιπώδους ιστού, το παραμύθι των θερμίδων και η "ανήθικη" διάγνωση της παχυσαρκίας

Στις μέρες μας η αισθητική  αρχίζει και επισκιάζει (δυστυχώς) πολλούς τομείς της παραδοσιακής evidence-based προληπτικής Ιατρικής.
Και αυτό δεν είναι κάτι υποχρεωτικά κακό, όταν η αισθητική γίνεται από γιατρούς γιατί αν και αισθητική δεν παύει να είναι Ιατρική. Ομως στο τερέν του μάρκετινγκ και του κέρδους, βρίσκουν δυστυχώς πρόσφορο έδαφος πολλοί επιτήδειοι για να προσφέρουν..ιατρικές υπηρεσίες , μη έχοντας ιατρική κατάρτιση.  Και είναι πλέον τόσο πολλοί που έχουν εντυπωθεί στην κοινωνία επίσημα ως θεραπευτές δυστυχώς. Ενας από τους πιο πληγέντες τομείς είναι ο τομέας της παχυσαρκίας. 
Πάνω στο εύκολο και γρήγορο κέρδος της απελπισίας του ασθενούς μια ολόκληρη βιομηχανία ..μαλώνει για την ένδεια και την περίσσεια θερμίδων, δηλαδή ενός ενεργειακού αριθμού τόσο μα τόσο σχετικού που αγγίζει τα όρια της εξαπάτησης. Γιατί σχετικού; Για σκεφτείτε λίγο. Διαβάζουμε ότι η τροφή τάδε έχει 200 θερμίδες. Μια τροφή που την φτιάχνει η μητέρα ή γυναίκα μας, ο μάγειρας, που την φτιάχνουν στην Ελλάδ…

Πράσινα κόπρανα: Να ανησυχήσω ή όχι;

Ανδιαπιστώσετε ότι τα κόπρανά σας είναι πράσινα, πιθανότατα να θορυβηθείτε. Όμως, το περίεργο αυτό χρώμα, δεν αποτελεί απαραίτητα αιτία ανησυχίας. Το χρώμα των κενώσεων σας είναι συχνά μια αντανάκλαση του τι τρώτε. Το πράσινο χρώμα ενδεχομένως να οφείλεται στην κατανάλωση πολλών πράσινων λαχανικών, όπως το σπανάκι και το μπρόκολο, καθώς αυτές οι τροφές περιέχουν μεγάλες ποσότητες μιας πράσινης χρωστικής ουσίας, της χλωροφύλλης.
Άλλες διατροφικές πιθανές αιτίες είναι η λήψη συμπληρωμάτων σιδήρου και χρωματισμένα με πράσινο τρόφιμα, όπως ορισμένα μίγματα αρωματισμένων ποτών, γρανίτες και κερασάκια τουρτών γενεθλίων,.
Η χολή, το κίτρινο-πράσινο πεπτικό υγρό που εκκρίνεται από το ήπαρ και αποθηκεύεται στη χοληδόχο κύστη, μπορεί επίσης να ευθύνεται για τα πράσινα κόπρανα.
«Το φυσιολογικό χρώμα των κοπράνων είναι καφέ. Η παρουσία της χολερυθρίνης στη χολή ευθύνεται για το χρώμα των κοπράνων. Διαταραχές στη χολερυθρίνη είναι δυνατόν να χρωματίσουν τα κόπρανα πράσινα, γκρι ή λευκά, σαν στό…

Πώς η κορτιζόλη, η ορμόνη του στρες, μας παχαίνει

Η κύρια ορμόνη του στρες,  η κορτιζόλη, φαίνεται πως ευθύνεται για την αύξηση του σωματικού μας βάρους. Η κορτζόλη παράγεται στα επινεφρίδια και έχει τρεις κύριες εργασίες: αυξάνει το σάκχαρο, αυξάνει την αρτηριακή πίεση και ρυθμίζει την ανοσοποιητική λειτουργία. «Είναι μια “παρορμητική” ορμόνη που μας κάνει να αισθανόμαστε έξυπνοι και ετοιμοπόλεμοι! Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή. Ο «διακόπτης» αυτός μπορεί ξαφνικά να γυρίσει στο κόκκινο και τότε μετατρέπεται σε πρόβλημα» λέει η Dr. Παπαγιαννίδου Ελένη, Κλινική Διαιτολόγος.
Η υψηλή κορτιζόλη φαίνεται πως αυξάνει το βάρος, ενώ τρώμε ελάχιστα και γυμναζόμαστε έντονα σχεδόν καθημερινά. Μειώνει εγκεφαλικές χημικές ουσίες, όπως σεροτονίνη και ντοπαμίνη και μας κάνει να τρώμε λόγω εκνευρισμού όπως αναφέρει η κ. Παπαγιαννίδου σύμφωνα με το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων.
Όταν παραμένει συνέχεια υψηλή, το σώμα πιστεύει λανθασμένα ότι λιμοκτονεί και αρχίζει να αποθηκεύει περισσότερο λίπος για περιόδους «ασιτίας» δηλαδή στρες. Αυτό με τη σειρά του …

Οι βαφές των μαλλιών και η λευχαιμία

Ορισμένες ουσίες που υπάρχουν στις βαφές μαλλιών έχουν τη δυνατότητα να προκαλούν καρκίνο στα ζώα.
Οι βαφές μαλλιών που χρησιμοποιούνταν τα παλαιότερα χρόνια ιδιαίτερα πριν από το 1980, αυτές που ήσαν σκούρου χρώματος και που παρέμεναν στα μαλλιά για μεγάλα χρονικά διαστήματα, ήσαν περισσότερο καρκινογόνες από άλλες.
Οι άνδρες και γυναίκες που χρησιμοποιούσαν βαφές μαλλιών μόνιμου τύπου πριν από το 1980, παρουσιάζουν μεγαλύτερο κίνδυνο να προσβληθούν από λευχαιμία σε σύγκριση με άλλους ενήλικες, που ποτέ δεν χρησιμοποίησαν βαφές μαλλιών.
Οι βαφές μαλλιών απασχόλησαν κατ΄ επανάληψη τους ερευνητές αναφορικά με το συσχετισμό χρήσης τους και πρόκλησης ορισμένων καρκίνων. Υπήρξαν έρευνες που έδειξαν, ότι η χρήση βαφών των μαλλιών παλαιού τύπου, αυξάνει τον κίνδυνο για λευχαιμία, πολλαπλό μυέλωμα και λέμφωμα. Υπήρξαν όμως και έρευνες που δεν έφτασαν στο ίδιο συμπέρασμα.
Γιατροί από το πανεπιστήμιο του Ιλλινόις στο Σικάγο, σύγκριναν 769 ασθενείς που έπασχαν από λευχαιμία με 623 ενήλικες χωρ…

Πώς μπορούμε να διαχειριστούμε την αχαριστία

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του αχάριστου ανθρώπου; Τι μπορείς να κάνεις εσύ για να αντιμετωπίσεις έναν τέτοιο άνθρωπο;
Για μία ακόμα φορά βοήθησες τον καλύτερο σου φίλο που σε είχε ανάγκη, έκανες ό,τι καλύτερο μπορούσες, παραμέρισες τις προσωπικές σου ασχολίες και σαν αντάλλαγμα πήρες δυσαρέσκεια και αδιαφορία. Και αναρωτιέσαι για ποιο λόγο είναι τόσο αχάριστος και δε σου είπε ούτε ένα απλό «ευχαριστώ»; Εάν το παραπάνω σενάριο σου ακούγεται οικείο, τότε έχεις να αντιμετωπίσεις έναν αχάριστο άνθρωπο. Δυστυχώς, στην καθημερινή μας ζωή ερχόμαστε σε επαφή με αρκετούς τέτοιους ανθρώπους. Ο Κλεόβουλος τονίζει πως «ο αχάριστος άνθρωπος μοιάζει με σπασμένο πιθάρι, στο οποίο ότι καλό και αν ρίξεις θα πέσει στο κενό».
Ποια είναι όμως τα χαρακτηριστικά του αχάριστου ανθρώπου; Ο αχάριστος άνθρωπος συνεχώς παραπονιέται για τη δουλειά του, το σπίτι του, την πόλη του, την οικονομική του κατάσταση και τη ζωή του. Πάντα θα βρει κάτι άσχημο και δυσάρεστο να εστιάσει την προσοχή του. Πιστεύει πως είνα…