Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Γενικευμένη Αγχώδης Διαταραχή



We live in the midst of alarms; anxiety beclouds the future; we expect some new disaster with each newspaper we read.

Abraham Lincoln

Ανησυχώ συνεχώς για σχεδόν τα πάντα. Αναστατώνομαι υπερβολικά χωρίς απαραίτητα να υπάρχει κάποιο εμφανές πρόβλημα. Δυσκολεύομαι να πέσω για ύπνο το βράδυ και στη δουλειά μου είναι βάσανο να συγκεντρωθώ. Στο τέλος θα με διώξουν. Θυμώνω με τη γυναίκα μου καθημερινά. Φοβάμαι ότι κάτι θα πάθω, κανένα εγκεφαλικό, καμιά καρδιά, άσε που και τα οικονομικά είναι χάλια και δεν ξέρω τι θα κάνω και με αυτά… Π.Χ.

Τι είναι η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή;
Η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή (ΓΑΔ) αποτελεί μια από τις αγχώδεις διαταραχές που περιγράφονται στα κλινικά εγχειρίδια. Η ιδιαιτερότητα της συγκεκριμένης διαταραχής είναι ότι ενώ έχει σωματικά συμπτώματα (π.χ. ταχυκαρδία, δύσπνοια μυϊκή τάση) και υποκειμενικές ενοχλήσεις, αυτά δεν έχουν την ένταση ή και την συχνότητα άλλων διαταραχών όπως η διαταραχή πανικού  ή η κοινωνική φοβία. Θα λέγαμε ότι η ΓΑΔ έχει περισσότερο τον χαρακτήρα του χρόνιου άγχους που εμφανίζεται σε ποικίλους σημαντικούς τομείς της καθημερινότητας του ατόμου.

Η ΓΑΔ χαρακτηρίζεται από «επίμονο» ελεύθερα διακυμαινόμενο άγχος και από ένα πλήθος οργανικών αντιδράσεων όπως η τρεμούλα, η νευρικότητα, ένταση, ο ιδρώτας, η ελαφριά ζάλη, ο φόβος και η ευερεθιστότητα (Reber, 1985, στο Καλπάκογλου, 1997). Το βασικό στοιχείο στην ΓΑΔ είναι το υπερβολικό, μη ρεαλιστικό και σχετικά διάχυτο άγχος που μπορεί να είναι χρόνια και να μην συνδέεται απαραίτητα με προσβολές πανικού. Ταυτόχρονα το άτομο που εμφανίζει ΓΑΔ μπορεί να έχει ήπια συμπτώματα μελαγχολίας ενώ οι κοινωνικές και επαγγελματικές του δυσκολίες να μην είναι πολλές ή σημαντικές.

Σύμφωνα με το γνωσιακό μοντέλο, οι ασθενείς με ΓΑΔ δηλώνουν ανησυχία για πράγματα πολύ μικρές πιθανότητες να συμβούν, ενώ αναφέρονται αρκετά στην αυτοαπασχόληση (self-preoccupation). Η αυτοαπασχόληση αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας ορισμένων ανθρώπων. Στην ουσία αποτελεί όλες τις γνωσιακές λειτουργίες (π.χ. συλλογή πληροφοριών από το περιβάλλον, προσοχή, νοηματοδότηση, επεξεργασία πληροφοριών) και συνδέεται στενά με τον τρόπο που κάποιος βιώνει τα συναισθήματά του (π.χ. άγχος) (Καλπάκογλου, 1997). Ο Sarason (1988) προτείνει ότι «η προσωπικότητα του ανθρώπου μπορεί να γίνει κατανοητή βάση από τη διαδικασία επεξεργασίας πληροφοριών […] ανιχνεύει το περιβάλλον του και συλλέγει ενδείξεις που είναι σχετικές με τη σκέψη και μετά παίρνει [ο άνθρωπος] αποφάσεις αναφορικά με τη συμπεριφορά του». Το χαρακτηριστικό της αυτοαπασχόλησης, λοιπόν, μπορεί να σχετιστεί με πιθανούς κινδύνους ή απειλές, παρόντες ή μελλοντικούς, και με την δεξιότητα, του ατόμου, αντιμετώπισης αυτών των κινδύνων. Μια γενικευμένη τάση του ανθρώπου στην αυτοαπασχόληση (ως χαρακτηριστικό) μπορεί να εντείνει αρνητικές γνωσιακές λειτουργίες (π.χ. καταστροφοποίηση) και επακόλουθα να επηρεάζει/αυξάνει το συναίσθημα του άγχους.

Η βασική διαφορά της ΓΑΔ με άλλες διαταραχές του άγχους είναι ότι:
- Προκαλείται από ένα ευρύ φάσμα καταστάσεων και ερεθισμάτων της καθημερινότητας
- Οι σκέψεις του ατόμου έχουν καταστροφικό ή απόλυτο χαρακτήρα για θέματα που αφορούν κυρίως το παρελθόν ή το μέλλον
- Οι προσωπικοί κανόνες που θέτει το άτομο είναι συνήθως άκαμπτοι ή και ακραίοι
- Η ανησυχία του ατόμου αφορά κυρίως την προσωπική του αποτυχία, την κριτική, την απορριψη, την αμηχανία και την έλλειψη ελέγχου

Το βασικότερο χαρακτηριστικό όμως είναι αυτό της ανησυχίας. Τον όρο «ανησυχία» μπορούμε να το καταλάβουμε ως μια «αλυσίδα σκέψεων και εικόνων, η οποία είναι φορτωμένη από αρνητικές επιδράσεις και είναι σχετικά μη ελεγχόμενη» (Borkovec, 1983. στο Καλπάκογλου, 1997). Όταν κάποιος ανησυχεί, προσπαθεί νοητά να λύσει κάποιο πρόβλημα του οποίου το αποτέλεσμα θα είναι αβέβαιο αλλά έχει την πιθανότητα για αρνητική έκβαση. Με αυτό τον τρόπο η ανησυχία τείνει να ταυτιστεί με τον φόβο και σταδιακά – και σχετικά σύντομα – ξεκινάει ο φαύλος κύκλος του άγχους.

Βιβλιογραφία
Καλπάκογλου, Θ. (1997). Άγχος και Πανικός. Γνωσιακή θεωρία και θεραπεία. Αθήνα. Εκδ. Ελληνικά Γράμματα.

mypsychology
Χρήστος Κουτσαύτης Ψυχολόγος απόφοιτος του Swansea University

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Τριπλή δόση νάρκωσης στο αίμα της 15χρονης που πέθανε μετά από επίσκεψη σε οδοντίατρο

Σοκ έχει προκαλέσει ο ξαφνικός θάνατος μίας 15χρονης βορειοηπειρώτισσας που ζούσε στα Γιάννενα, πριν από μερικούς μήνες σε νοσοκομείο της Αλβανίας. Η 15χρονη έχασε ξαφνικά τη ζωή του έπειτα από επίσκεψη σε οδοντίατρο στους Αγίους Σαράντα. Ο πατέρας της μικρής είχε ζητήσει να γίνει ιατροδικαστική πραγματογνωμοσύνη και στην Ελλάδα καθώς δεν μπορούσε να δεχθεί την έκθεση ιατροδικαστή στην Αλβανία που έδειχνε ως αιτία θανάτου της 15χρονης κόρης του την εσωτερική αιμορραγία. Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία απο την ιατροδικαστική έκθεση που έγινε στην Ελλάδα κατόπιν αιτήματος του πατέρα, στο αίμα της 15χρονης εντοπίστηκε τριπλάσια ποσότητα φαρμάκου νάρκωσης από τα επιτρεπόμενα όρια. «Στο αίμα του παιδιού μου, δύο ώρες πριν πεθάνει βρέθηκαν 13.6 mg/ml φαρμάκου ύπνωσης την ώρα που το επιτρεπτό όριο είναι στα 2-5 mg/ml, ανάλογα με την ηλικία και τα κιλά του καθενός. Θα συνεχίσω να αναζητώ την αλήθεια για το τι έκαναν στο παιδί μου ακόμη και αν οι αρμόδιοι στην Αλβανία προσ...

Οι 9 Θαυματουργές Χρήσεις της Ασπιρίνης που Σίγουρα ΔΕΝ γνωρίζεις!

Δείτε παρακάτω τις 9 φαρμακευτικές και μη, χρήσεις ″έκπληξη″ της ασπιρίνης: 1. Θεραπεία για τα τσιμπήματα των εντόμων : Διαλύστε μία ασπιρίνη σε νερό και ψεκάστε το παραπάνω μείγμα στο σημείο που είναι το τσίμπημα κουνουπιού ή μέλισσας. Αφήστε το διάλυμα για μερικά λεπτά μέχρι η φαγούρα και ο ερεθισμός να υποχωρήσουν. 2. Λευκαντικό για τα χέρια : Για να απαλλαγείτε από τους κίτρινους λεκέδες του τσιγάρου ή τις καφές κηλίδες στα χέρια, σπάστε 2-3 δισκία και αναμείξτε τα με λεμόνι. Απλώστε στους αντιαισθητικούς λεκέδες που υπάρχουν στις άκρες των δακτύλων, επαναλάβετε σε τακτά χρονικά διαστήματα και γρήγορα θα εξαφανιστούν. 3. Θεραπεία ακμής : Σπάστε δύο-τρία δισκία και αναμείξτε τα με μικρή ποσότητα νερού. Απλώστε το μείγμα στα σπυράκια, αφήστε 2-3 λεπτά και ξεπλύνετε. Τα σπυράκια θα ξεραθούν και θα εξαφανιστούν γρηγορότερα. 4. Αντί-μυκητιασικό βελτιωτικό εδάφους: Για να καταπολεμήσετε τους μύκητες του εδάφους και τα ζιζάνια, διαλύστε ένα δισκίο ασπιρίνης σε ...

Συγκρούσεις - Από την ματαίωση των προσδοκιών μας στην ουσιαστική επικοινωνία

Οι διαφωνίες και οι συγκρούσεις είναι μέρος της ζωής μας, των σχέσεων μας και τελικά μέρος του εαυτού μας. Ακόμα και αυτή τη στιγμή μπορεί να βιώνουμε μία εσωτερική σύγκρουση σκεπτόμενοι αν θέλουμε να συνεχίσουμε να διαβάζουμε αυτό το κείμενο ή όχι. Πότε όμως η διαφωνία εξελίσσεται σε σύγκρουση και κατά πόσο φωτίζει κάποιες σκοτεινές πλευρές της προσωπικότητας μας, μίας σχέσης ή μίας κοινωνίας; Η διαφωνία αναφέρεται κυρίως σε μία διαφορά απόψεων, σε μία ασυμφωνία προσέγγισης ανάμεσα σε δύο πλευρές. Η σύγκρουση όμως είναι κάτι παραπάνω από απλή ασυμφωνία και αποτελεί ένα επίμονο θέμα προστριβής το οποίο έχει διάρκεια. Αφού λοιπόν παραμένει για καιρό, μπορεί να αλλάζει μορφές και να εξελίσσεται προκαλώντας πολλά προβλήματα τα οποία συνιστούν εκφάνσεις του ίδιου ζητήματος. Από αυτή την άποψη η σύγκρουση αντιμετωπίζεται ως μία διαδικασία και έχει 3 ποιοτικές διαβαθμίσεις Α) Η προοπτική να προκύψει σύγκρουση υπάρχει όταν 2 πλευρές έρχονται αντιμέτωπες με δύο ή περισσ...