Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Φόβος για το αεροπλάνο: Θεραπεία με τη βοήθεια της εικονικής πραγματικότητας



Φοβάστε το αεροπλάνο; Νιώθετε άγχος και πανικό μόνο στην ιδέα ότι θα βρεθείτε στον αέρα ή σκέφτεστε ακόμα και να ακυρώσετε το ταξίδι σας για να μην πετάξετε; Αν ναι, τότε ανήκετε στο 5% των ατόμων που πάσχουν από φόβο για το αεροπλάνο ή πετοφοβία. Τώρα έχετε την δυνατότητα να την αντιμετωπίσετε εύκολα και αποτελεσματικά με τη βοήθεια της εικονικής πραγματικότητας!
Η πετοφοβία συγκαταλέγεται στις ειδικές (καταστασιακές) φοβίες.

Χαρακτηρίζεται από έντονο και επίμονο φόβο που σχετίζεται με την ιδέα ή την πραγματοποίηση ενός ταξιδιού με αεροπλάνο.  Το συναίσθημα αυτό μπορεί να προκληθεί από κάποιο ιδιαίτερο περιστατικό σε ένα ταξίδι (πχ. ισχυρές αναταράξεις), από δυσάρεστες σκέψεις που μπορεί να προκύψουν ξαφνικά κατά τη διάρκεια της πτήσης ή υπάρχει απλώς στο πίσω μέρος του μυαλού μας μια ανεξήγητη και μεγάλη φοβία.

Ο φόβος για το αεροπλάνο δεν είναι ασυνήθιστος. Ένα αρκετά μεγάλο ποσοστό ατόμων (της τάξης του 15% περίπου) αισθάνεται ιδιαίτερη αναστάτωση και δυσφορία  στη διάρκεια μίας πτήσης, όμως αυτό δεν τα εμποδίζει να ταξιδεύουν με αεροπλάνο όταν χρειάζεται ή το επιθυμούν. Τα άτομα που εμφανίζουν πετοφοβία, ωστόσο, αδυνατούν να αναλογιστούν ακόμη και την ιδέα να κάνουν ένα ταξίδι με αεροπλάνο. Διακατέχονται από έντονο φόβο ότι θα συμβεί αεροπορικό δυστύχημα και ότι θα πεθάνουν στη διάρκεια της πτήσης. 

Πολλά άτομα, ωστόσο, δεν ανησυχούν τόσο για ένα ενδεχόμενο αεροπορικό δυστύχημα, αλλά αισθάνονται έντονη δυσφορία στην ιδέα να παραμείνουν ‘εγκλωβισμένα’ στον περιορισμένο χώρο του αεροσκάφους για την όλη τη διάρκεια της πτήσης, καθώς αισθάνονται ότι δεν θα έχουν τον έλεγχο και τη δυνατότητα της διαφυγής. Ανησυχούν, επίσης, και φοβούνται έντονα ότι θα εκδηλώσουν κρίσεις πανικού και άρα θα χάσουν τον έλεγχο του εαυτού τους (και θα ρεζιλευτούν) εν ώρα πτήσης. Αναμενόμενο είναι, επομένως, να αποφεύγουν να ταξιδεύουν με αεροπλάνο, ακόμη και αν αυτό είναι αρκετές φορές απολύτως αναγκαίο.
Οι παράγοντες που μπορεί να επηρεάζουν το βαθμό του φόβου και της αποφυγής ενός ταξιδιού με αεροπλάνο είναι συνήθως το μέγεθος και ο τύπος του αεροσκάφους, οι καιρικές συνθήκες, η εποχή του χρόνου, η ώρα της πτήσης, η διάρκειά της, η πιθανότητα αναταράξεων στη διάρκεια της πτήσης, η θέση του καθίσματος μέσα στο αεροσκάφος, η διαδικασία της απογείωσης και της προσγείωσης ή το αν ταξιδεύει κανείς μόνος/η ή με παρέα.

Η ψυχολογική θεραπεία, η οποία συνδυάζει τεχνικές βαθμιαίας και συστηματικής έκθεσης σε πραγματικές καταστάσεις που προκαλούν φόβο, τεχνικές γνωσιακής αναδόμησης και τεχνικές χαλάρωσης είναι η πλέον αποτελεσματική στην αντιμετώπιση των ειδικών φοβιών. Ιδιαίτερα, σε ό,τι αφορά τη θεραπεία της πετοφοβίας, ωστόσο, η δυνατότητα για βαθμιαία και συστηματική έκθεση σε πραγματικές συνθήκες πτήσης είναι σχεδόν ανύπαρκτη. Αυτό περιορίζει δραστικά τα εργαλεία, τα οποία έχει στη διάθεσή του ο θεραπευτής. Εναλλακτικά, συχνά χρησιμοποιείται η έκθεση στη φαντασία, όμως η μέθοδος αυτή έχει αρκετά μειονεκτήματα, ένα εκ των οποίων είναι το γεγονός ότι η ικανότητα για φαντασιακή αναπαράσταση της πραγματικότητας διαφέρει από άτομο σε άτομο και άρα η αποτελεσματικότητα της μεθόδου αυτής είναι συνήθως αβέβαιη.

Για τους παραπάνω λόγους, η εφαρμογή των καινοτόμων τεχνολογιών της εικονικής πραγματικότητας (virtual reality) στη θεραπεία της πετοφοβίας είναι ιδιαιτέρως χρήσιμη και ευεργετική. Πολύ πρόσφατα, η δυνατότητα αυτή ήρθε και στην Ελλάδα, δίνοντας για πρώτη φορά την ευκαιρία σε πάσχοντες με πετοφοβία να την αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά.
Τα πλεονεκτήματα της εφαρμογής της εικονικής πραγματικότητας στη θεραπεία της πετοφοβίας (αλλά όχι μόνο) είναι πολλά και σημαντικά. Μέσω της τεχνολογίας αυτής, ο θεραπευτής μπορεί, έχοντας τον πλήρη έλεγχο της θεραπευτικής συνεδρίας, να εκθέσει με ασφάλεια τον θεραπευόμενο εικονικά σε καταστάσεις πτήσης, προσαρμόζοντας κάθε φορά την εικονική έκθεση στις ιδιαίτερες θεραπευτικές του ανάγκες. 

Η διαδικασία παρέχει μεγάλη ευελιξία στον θεραπευτή να επιλέξει κάθε φορά με ασφάλεια τις παραμέτρους της εικονικής κατάστασης, [π.χ., την ώρα της πτήσης (μέρα ή νύχτα), τη διάρκεια της πτήσης, τις καιρικές συνθήκες (καλοκαιρία, βροχή, καταιγίδα) κατά τη διάρκεια της πτήσης, την ύπαρξη ή όχι αναταράξεων, τη θέση του καθίσματος μέσα στο αεροσκάφος, κ.α.), στην οποία θα εκθέσει τον θεραπευόμενο βαθμιαία και συστηματικά. Πολύ συχνά, οι άνθρωποι που πάσχουν από πετοφοβία αισθάνονται προ-ταξιδιωτικό άγχος αρκετό καιρό πριν από μία προγραμματισμένη πτήση. Για το λόγο αυτό, δίνεται επίσης η δυνατότητα στον θεραπευτή να επιλέξει εικονικές καταστάσεις που πυροδοτούν το προ-ταξιδιωτικό άγχος του θεραπευόμενου (π.χ., στο σπίτι λίγες ώρες πριν από την πτήση, στο ταξί για το αεροδρόμιο, στην πύλη επιβίβασης, κ.α.) και να τον/την εκθέσει εικονικά προετοιμάζοντάς τον/την βαθμιαία για τις πιο απαιτητικές εικονικές καταστάσεις (π.χ., επιβίβαση στο αεροσκάφος, απογείωση, προσγείωση, κ.α.).

Ένα επιπλέον σημαντικό πλεονέκτημα είναι το γεγονός ότι στη διάρκεια της εικονικής έκθεσης, ο θεραπευόμενος είναι συνδεδεμένος στον υπολογιστή μέσω μίας απλής συσκευής βιο-ανάδρασης (biofeedback equipment), η οποία καταγράφει το επίπεδο του άγχους του κατά τη διάρκεια της εικονικής έκθεσης, δίνοντας τη δυνατότητα στον θεραπευτή να παρακολουθεί ανά πάσα στιγμή αντικειμενικά και με πλήρη διαφάνεια το επίπεδο του άγχους του θεραπευόμενου. Αυτό του επιτρέπει να έχει τον έλεγχο της θεραπευτικής συνεδρίας και της προόδου που κάνει ο θεραπευόμενος και να εξατομικεύει με ασφάλεια το θεραπευτικό του πρόγραμμα.

Οι τεχνολογίες της εικονικής πραγματικότητας συνεχώς εξελίσσονται και εφαρμόζονται σε ολοένα και περισσότερους τομείς της ψυχικής υγείας. Ήδη, εκτός από τη θεραπεία της πετοφοβίας, υπάρχουν διαθέσιμα εικονικά περιβάλλοντα κατάλληλα για τη θεραπεία και άλλων ειδικών φοβιών και διαταραχών του άγχους, όπως για παράδειγμα της αγοραφοβίας, της κλειστοφοβίας, της υψοφοβίας/ακροφοβίας, της ενεσοφοβίας, της εντομοφοβίας, της  κοινωνικής φοβίας αλλά και της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής. Αυτά τα περιβάλλοντα εικονικής πραγματικότητας τίθενται στη διάθεση του θεραπευτή, ο οποίος μπορεί, με γνώμονα πάντα την κλινική του εμπειρία και γνώση, να τα αξιοποιεί κατάλληλα στον θεραπευτικό του σχεδιασμό.

Λιαμάκη Γκόλφω -Ψυχολόγος
Δημοσίευση σχολίου

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Οι νόσοι του λιπώδους ιστού, το παραμύθι των θερμίδων και η "ανήθικη" διάγνωση της παχυσαρκίας

Στις μέρες μας η αισθητική  αρχίζει και επισκιάζει (δυστυχώς) πολλούς τομείς της παραδοσιακής evidence-based προληπτικής Ιατρικής.
Και αυτό δεν είναι κάτι υποχρεωτικά κακό, όταν η αισθητική γίνεται από γιατρούς γιατί αν και αισθητική δεν παύει να είναι Ιατρική. Ομως στο τερέν του μάρκετινγκ και του κέρδους, βρίσκουν δυστυχώς πρόσφορο έδαφος πολλοί επιτήδειοι για να προσφέρουν..ιατρικές υπηρεσίες , μη έχοντας ιατρική κατάρτιση.  Και είναι πλέον τόσο πολλοί που έχουν εντυπωθεί στην κοινωνία επίσημα ως θεραπευτές δυστυχώς. Ενας από τους πιο πληγέντες τομείς είναι ο τομέας της παχυσαρκίας. 
Πάνω στο εύκολο και γρήγορο κέρδος της απελπισίας του ασθενούς μια ολόκληρη βιομηχανία ..μαλώνει για την ένδεια και την περίσσεια θερμίδων, δηλαδή ενός ενεργειακού αριθμού τόσο μα τόσο σχετικού που αγγίζει τα όρια της εξαπάτησης. Γιατί σχετικού; Για σκεφτείτε λίγο. Διαβάζουμε ότι η τροφή τάδε έχει 200 θερμίδες. Μια τροφή που την φτιάχνει η μητέρα ή γυναίκα μας, ο μάγειρας, που την φτιάχνουν στην Ελλάδ…

Πράσινα κόπρανα: Να ανησυχήσω ή όχι;

Ανδιαπιστώσετε ότι τα κόπρανά σας είναι πράσινα, πιθανότατα να θορυβηθείτε. Όμως, το περίεργο αυτό χρώμα, δεν αποτελεί απαραίτητα αιτία ανησυχίας. Το χρώμα των κενώσεων σας είναι συχνά μια αντανάκλαση του τι τρώτε. Το πράσινο χρώμα ενδεχομένως να οφείλεται στην κατανάλωση πολλών πράσινων λαχανικών, όπως το σπανάκι και το μπρόκολο, καθώς αυτές οι τροφές περιέχουν μεγάλες ποσότητες μιας πράσινης χρωστικής ουσίας, της χλωροφύλλης.
Άλλες διατροφικές πιθανές αιτίες είναι η λήψη συμπληρωμάτων σιδήρου και χρωματισμένα με πράσινο τρόφιμα, όπως ορισμένα μίγματα αρωματισμένων ποτών, γρανίτες και κερασάκια τουρτών γενεθλίων,.
Η χολή, το κίτρινο-πράσινο πεπτικό υγρό που εκκρίνεται από το ήπαρ και αποθηκεύεται στη χοληδόχο κύστη, μπορεί επίσης να ευθύνεται για τα πράσινα κόπρανα.
«Το φυσιολογικό χρώμα των κοπράνων είναι καφέ. Η παρουσία της χολερυθρίνης στη χολή ευθύνεται για το χρώμα των κοπράνων. Διαταραχές στη χολερυθρίνη είναι δυνατόν να χρωματίσουν τα κόπρανα πράσινα, γκρι ή λευκά, σαν στό…

Πώς η κορτιζόλη, η ορμόνη του στρες, μας παχαίνει

Η κύρια ορμόνη του στρες,  η κορτιζόλη, φαίνεται πως ευθύνεται για την αύξηση του σωματικού μας βάρους. Η κορτζόλη παράγεται στα επινεφρίδια και έχει τρεις κύριες εργασίες: αυξάνει το σάκχαρο, αυξάνει την αρτηριακή πίεση και ρυθμίζει την ανοσοποιητική λειτουργία. «Είναι μια “παρορμητική” ορμόνη που μας κάνει να αισθανόμαστε έξυπνοι και ετοιμοπόλεμοι! Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή. Ο «διακόπτης» αυτός μπορεί ξαφνικά να γυρίσει στο κόκκινο και τότε μετατρέπεται σε πρόβλημα» λέει η Dr. Παπαγιαννίδου Ελένη, Κλινική Διαιτολόγος.
Η υψηλή κορτιζόλη φαίνεται πως αυξάνει το βάρος, ενώ τρώμε ελάχιστα και γυμναζόμαστε έντονα σχεδόν καθημερινά. Μειώνει εγκεφαλικές χημικές ουσίες, όπως σεροτονίνη και ντοπαμίνη και μας κάνει να τρώμε λόγω εκνευρισμού όπως αναφέρει η κ. Παπαγιαννίδου σύμφωνα με το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων.
Όταν παραμένει συνέχεια υψηλή, το σώμα πιστεύει λανθασμένα ότι λιμοκτονεί και αρχίζει να αποθηκεύει περισσότερο λίπος για περιόδους «ασιτίας» δηλαδή στρες. Αυτό με τη σειρά του …

Οι βαφές των μαλλιών και η λευχαιμία

Ορισμένες ουσίες που υπάρχουν στις βαφές μαλλιών έχουν τη δυνατότητα να προκαλούν καρκίνο στα ζώα.
Οι βαφές μαλλιών που χρησιμοποιούνταν τα παλαιότερα χρόνια ιδιαίτερα πριν από το 1980, αυτές που ήσαν σκούρου χρώματος και που παρέμεναν στα μαλλιά για μεγάλα χρονικά διαστήματα, ήσαν περισσότερο καρκινογόνες από άλλες.
Οι άνδρες και γυναίκες που χρησιμοποιούσαν βαφές μαλλιών μόνιμου τύπου πριν από το 1980, παρουσιάζουν μεγαλύτερο κίνδυνο να προσβληθούν από λευχαιμία σε σύγκριση με άλλους ενήλικες, που ποτέ δεν χρησιμοποίησαν βαφές μαλλιών.
Οι βαφές μαλλιών απασχόλησαν κατ΄ επανάληψη τους ερευνητές αναφορικά με το συσχετισμό χρήσης τους και πρόκλησης ορισμένων καρκίνων. Υπήρξαν έρευνες που έδειξαν, ότι η χρήση βαφών των μαλλιών παλαιού τύπου, αυξάνει τον κίνδυνο για λευχαιμία, πολλαπλό μυέλωμα και λέμφωμα. Υπήρξαν όμως και έρευνες που δεν έφτασαν στο ίδιο συμπέρασμα.
Γιατροί από το πανεπιστήμιο του Ιλλινόις στο Σικάγο, σύγκριναν 769 ασθενείς που έπασχαν από λευχαιμία με 623 ενήλικες χωρ…

Πώς μπορούμε να διαχειριστούμε την αχαριστία

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του αχάριστου ανθρώπου; Τι μπορείς να κάνεις εσύ για να αντιμετωπίσεις έναν τέτοιο άνθρωπο;
Για μία ακόμα φορά βοήθησες τον καλύτερο σου φίλο που σε είχε ανάγκη, έκανες ό,τι καλύτερο μπορούσες, παραμέρισες τις προσωπικές σου ασχολίες και σαν αντάλλαγμα πήρες δυσαρέσκεια και αδιαφορία. Και αναρωτιέσαι για ποιο λόγο είναι τόσο αχάριστος και δε σου είπε ούτε ένα απλό «ευχαριστώ»; Εάν το παραπάνω σενάριο σου ακούγεται οικείο, τότε έχεις να αντιμετωπίσεις έναν αχάριστο άνθρωπο. Δυστυχώς, στην καθημερινή μας ζωή ερχόμαστε σε επαφή με αρκετούς τέτοιους ανθρώπους. Ο Κλεόβουλος τονίζει πως «ο αχάριστος άνθρωπος μοιάζει με σπασμένο πιθάρι, στο οποίο ότι καλό και αν ρίξεις θα πέσει στο κενό».
Ποια είναι όμως τα χαρακτηριστικά του αχάριστου ανθρώπου; Ο αχάριστος άνθρωπος συνεχώς παραπονιέται για τη δουλειά του, το σπίτι του, την πόλη του, την οικονομική του κατάσταση και τη ζωή του. Πάντα θα βρει κάτι άσχημο και δυσάρεστο να εστιάσει την προσοχή του. Πιστεύει πως είνα…