Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Η οικογενειακή διάσταση της κατάθλιψης: Ζήτημα για έναν ή για πολλούς;



Κατάθλιψη... η μη βιωμένη θλίψη. Στην κατάθλιψη το άτομο νιώθει θλίψη για τον αποχωρισμό, πενθεί για το τέλος, για κάτι ή κάποιον που επιθυμούσε πολύ και δεν πραγματοποιήθηκε...

Οι απώλειες και οι αποχωρισμοί είναι συνεχείς και καθημερινοί στη ζωή των ανθρώπων, εντάσσονται μέσα στη φυσιολογική πορεία και στο υγιές προχώρημά μας. Κάθε τέλος μια νέα αρχή, με την έννοια της εξέλιξης. Η θλίψη που συνοδεύει ένα τέλος, μια περίοδο στη ζωή μας που τελείωσε, είναι φυσιολογικό συναίσθημα το οποίο θα διαδεχθεί η προσδοκία και η επιθυμία για το νέο που έρχεται. Πολλές φορές όμως η φυσιολογική θλίψη παρατείνεται, διαρκεί περισσότερο απ’ όσο θα θέλαμε ή όσο θα ήθελε η κοινωνία μας, γίνεται βαθιά, συνοδεύεται σταδιακά από αισθήματα κενού, ανηδονία, έλλειψη ευχαρίστησης για μικρές και καθημερινές χαρές, ματαιότητα, γενικευμένο άγχος και, τέλος, απελπισία.
Η κατάθλιψη, οριζόμενη ως ψυχιατρική διαταραχή που οφείλεται στη δυσλειτουργία νευροδιαβιβαστών του εγκεφάλου (σεροτονίνη, νοραδρεναλίνη και ντοπαμίνη), αντιμετωπίζεται με φαρμακευτική αγωγή και στο πλαίσιο ότι το άτομο νοσεί. Η σύγχρονη ψυχολογία, αποδεχόμενη την κοινωνική διάσταση της ανθρώπινης ψυχοσύνθεσης, δεν παραμένει στη βιολογική διάσταση, αλλά εντοπίζει και παρεμβαίνει με ποικίλες ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις, ώστε να βοηθήσει το άτομο να αντιμετωπίσει την κατάθλιψη και να θεραπευτεί, εστιάζοντας στο ίδιο το άτομο αλλά και στις κοντινές και διαπροσωπικές του σχέσεις.

Σύμφωνα με έρευνες, οι κυριότεροι αιτιολογικοί παράγοντες εμφάνισης κατάθλιψης είναι η παθολογία των γονέων, αν δηλαδή έχουν εμφανίσει διαταραχή διάθεσης ή καταθλιπτικό επεισόδιο στην πορεία ζωής της οικογένειας, καθώς επίσης και τα γνωστικά σχήματα με τα οποία αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι τον κόσμο και το συναισθηματικό κλίμα της οικογένειας (Sander & McCarthy, 2005). Ευρήματα από διαγενεακές και διαχρονικές μελέτες που εστίασαν στην εμφάνιση κατάθλιψης σε τρεις γενιές οικογενειών υπέδειξαν μια άμεση και σταθερή στον χρόνο συσχέτιση στην εμφάνιση κατάθλιψης μεταξύ γονέων και παιδιών, με το ποσοστό να αυξάνεται στα εγγόνια τα οποία είχαν παππούδες με επεισόδιο κατάθλιψης και πιο συχνά να εμφανίζεται στις γυναίκες, στη γιαγιά, στην κόρη-μητέρα και στην εγγονή (Weissman, Wickramaratne, Nomura et al., 2005, Olfson, Marcus, Weissman & Jensen, 2002). Άλλα στοιχεία δείχνουν ότι οι αντιλήψεις των γονέων για τον κόσμο και τον εαυτό τους, τα γνωστικά τους σχήματα, τα οποία μαθαίνονται από τους γονείς στα παιδιά, επηρέαζαν σε μεγάλο βαθμό την εμφάνιση της κατάθλιψης στα παιδιά τους. Τα γνωστικά σχήματα είναι οι οργανωμένες στάσεις και πεποιθήσεις που έχει ο κάθε άνθρωπος για τον εαυτό του, τον κόσμο και το μέλλον, συνδέονται με τα συναισθήματά μας και καθοδηγούν τις συμπεριφορές μας.
Με βάση τη γνωσιακή συμπεριφοριστική προσέγγιση, η κυριότερη αιτία κατάθλιψης είναι τα αρνητικά ή παραμορφωμένα γνωστικά σχήματα του ατόμου, το οποίο εκτιμά λανθασμένα τα γεγονότα, τις αντιλήψεις για τον εαυτό του και τις σχέσεις με τους άλλους (Beck, 1967, Alloy et al., 2001). Ακόμα όμως και σε οικογένειες που διακατέχονται συνολικά από διαστρεβλωμένες αντιλήψεις για τον κόσμο, τα συμπτώματα της κατάθλιψης μετριάζονται όταν οι γονείς επιδεικνύουν κάποιες λειτουργικές στρατηγικές αντιμετώπισης προβλημάτων και είναι συναισθηματικά κοντά στα παιδιά τους, ακόμα κι όταν εμφανίζουν καταθλιπτικά συμπτώματα και οι ίδιοι (Klein, 2001).

Αν και ακόμη εξερευνάται η πορεία που ακολουθεί η εξέλιξη της κατάθλιψης όσον αφορά τις σχέσεις που αναπτύσσονται μέσα στο οικογενειακό περιβάλλον, είναι σαφές ότι επηρεάζεται άμεσα η λειτουργία της οικογένειας, με χαρακτηριστικό το γεγονός ότι όταν εμφανίζεται αρκετά νωρίς καταθλιπτικό επεισόδιο στην οικογενειακή ζωή παρουσιάζεται έντονη συσπείρωση της οικογένειας γύρω από το καταθλιπτικό άτομο (Costello et al., 2002). Άλλα ευρήματα δείχνουν ότι σε ζευγάρια που το ένα από τα δύο μέλη εμφανίζει κατάθλιψη υπάρχει κλίμα εντάσεων και συγκρούσεων πριν την έναρξη του επεισοδίου, κλίμα το οποίο εμφανίζεται και σε οικογένειες όπου υπάρχει καταθλιπτικό επεισόδιο στο έφηβο παιδί ή στον πατέρα (Keitner, 2005).

Εξετάζοντας λίγο εκτενέστερα τις οικογενειακές σχέσεις και τη λειτουργία της οικογένειας στην κατάθλιψη, τα ευρήματα δείχνουν ότι οι περισσότεροι από τους μισούς ασθενείς με μείζονα καταθλιπτική διαταραχή ζουν σε ένα αρκετά στρεσογόνο και δυσλειτουργικό οικογενειακό περιβάλλον στο οποίο κυριαρχεί η έλλειψη επικοινωνίας μεταξύ των μελών, η έλλειψη υποστήριξης και η αδυναμία να εμπιστευτούν ο ένας το άλλο (Keitner, 2005). Σε άλλη έρευνα είχε παρατηρηθεί ότι στις καταθλιπτικές οικογένειες οι τομείς που διαταράσσονται, εκτός από την επικοινωνία, είναι η ικανότητα επίλυσης προβλημάτων, καθώς επίσης και η λειτουργία των ρόλων (Keitner et al., 1995).

Οι νεότερες ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις αντιμετωπίζουν την εμφάνιση της κατάθλιψης και γενικά των ψυχιατρικών διαταραχών ως αποτέλεσμα της διατάραξης της επικοινωνίας και των σχέσεων μεταξύ των μελών της οικογένειας. Σύμφωνα με τη συστημική οικογενειακή θεραπεία, η οικογένεια μελετάται ως ένα δυναμικό σύνολο, ως μια ολότητα, ως μια κοινωνική ομάδα, και κατ’ επέκταση τα προβλήματα που παρουσιάζουν τα άτομα εξετάζονται στο παρόν, τη στιγμή που εμφανίζονται χρονικά στη ζωή τους και σε συνάρτηση με τις κοντινές διαπροσωπικές τους σχέσεις μέσα στην οικογένεια και στο κοντινό κοινωνικό περιβάλλον.

Μητέρες οι οποίες παρουσίαζαν κατάθλιψη αλλά χαρακτηρίζονταν από συναισθηματική διαθεσιμότητα προς τα παιδιά τους μετρίαζαν τις πιθανότητες εμφάνισης διαταραχής στα παιδιά αργότερα. Το ίδιο συνέβαινε και με πατέρες οι οποίοι ήταν αρκετά κοντά στα παιδιά τους τη στιγμή της μητρικής κατάθλιψης στο οικογενειακό πλαίσιο (Mezulis, 2004). Τέλος, έχει αποδειχθεί ότι η κακή λειτουργία της οικογένειας έχει τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα αρνητική επίδραση στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης, ενώ η συσπείρωση των μελών και η βελτίωση της οικογενειακής λειτουργίας σε όλους τους τομείς έχει αποδειχθεί πολύ αποτελεσματική, εμφανίζοντας καλύτερα ποσοστά αντιμετώπισής της σε σχέση με περιπτώσεις όπου αντιμετωπίστηκε ατομικά (Keitner et al., 1995, 1997).

Λεμονιά Σαριγκουλέ, Ψυχολόγος
Δημοσίευση σχολίου

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Υπνική άπνοια: Πόσο αυξάνει τον κίνδυνο άνοιας

Τα άτομα που υποφέρουν από υπνική άπνοια, δηλαδή δυσκολία στην αναπνοή κατά τη διάρκεια του ύπνου, διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν άνοια.
Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια, στο Σαν Φρανσίσκο, αξιολόγησαν στοιχεία από 14 ήδη δημοσιευμένες μελέτες, που είχαν συμπεριλάβει στοιχεία για πάνω από 4,2 εκατομμύρια άνδρες και γυναίκες. Τα άτομα με αναπνευστικά προβλήματα, κυρίως άπνοια κατά τη διάρκεια του ύπνου είχαν 26% περισσότερες πιθανότητες να εκδηλώσουν γνωστική εξασθένηση.
Στις μικρότερες μελέτες ο κίνδυνος γνωστικής εξασθένησης ως απόρροια διαταραχής της αναπνοής στον ύπνο, κυμαινόταν από 23% έως 86%. Όταν οι ερευνητές ανέλυσαν τον συσχετισμό σε όλες τις επιμέρους μελέτες με όμοιο σχεδιασμό, η συνολική αύξηση του κινδύνου έφτανε το 35%.
Η διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο σχετίστηκε επίσης με χειρότερη εκτελεστική λειτουργικότητα του εγκεφάλου, δηλαδή χειρότερες διαδικασίες που περιλαμβάνουν τον σχεδιασμό, την εστίαση της προσοχής, την εκτέλεση εντολών και την …

Ο αντιγηραντικός χυμός που «ξανανιώνει» τον εγκέφαλο!

Μπορείτε να κρατήσετε το μυαλό σας «κοφτερό» για περισσότερα χρόνια εάν βάλετε στη ζωή σας έναν υγιεινό και γευστικό χυμό!
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Γουέικ Φόρεστ στη Βόρεια Καρολίνα των ΗΠΑ ανακάλυψαν ότι έχει ισχυρή αντιγηραντική δράση και μπορεί να προστατεύσει τον εγκέφαλο από νευροεκφυλιστικές παθήσεις όπως η άνοια.
Σύμφωνα με τα ευρήματα που δημοσιεύονται στην επιθεώρηση Journals of Gerontology: Medical Sciences, ο χυμός από παντζάρι επιβραδύνει τη γήρανση του εγκεφάλου χάρη στα νιτρικά άλατα που περιέχει. Τα οφέλη του χυμού, σύμφωνα με τους ερευνητές, είναι ισχυρά όταν συνδυάζονται με την ήπια σωματική άσκηση, ένα ακόμη γνωστό μέτρο αντιγήρανσης.
Στο πλαίσιο της σχετικής δοκιμής, ζητήθηκε από 26 άνδρες και γυναίκες ηλικίας 55 ετών και άνω (οι συμμετέχοντες δεν γυμνάζονταν συστηματικά, είχαν υπέρταση και λάμβαναν αντιυπερτασικά φάρμακα) να γυμνάζονται τρεις φορές την εβδομάδα, για συνολικό διάστημα έξι εβδομάδων. Η προπόνησή τους περιλάμβανε έναν 50λεπτό περίπατο σε διάδρομ…

Συμβαίνουν όλα για κάποιο λόγο;Οι λέξεις που πρέπει να πείτε, όταν όλα πάνε στραβά...

Ο Tim Laurence, είχε γράψει ένα πολύ διεισδυτικό άρθρο, στο οποίο πραγματευόταν το κατά πόσον είναι δυνατό να βοηθήσουμε κάποιον, τον οποίο θρηνεί. Υποστηρίζει, ότι πρέπει να είμαστε εξαιρετικά προσεκτικοί με αυτά που λέμε σε έναν άνθρωπο, ο οποίος βιώνει μια προσωπική και δυσβάσταχτη απώλεια. Είναι προτιμότερο να μην πούμε τίποτα από το να πούμε κάποιες τυπικές φράσεις, που μπορεί να πληγώσουν περισσότερο.
Ο ίδιος είχε βιώσει μια τεράστια προσωπική απώλεια σε αρκετά νεαρή ηλικία. Οπότε, οι σκέψεις είναι ιδέες είναι ιδιαίτερα πρόσφορες για σκέψη. Ρίξτε μια ματιά.
“Ακούω ένα άντρα να λέει μια ιστορία. Μια φίλη του είχε ένα πολύ σοβαρό τροχαίο ατύχημα και τώρα ζει ως παραπληγική. Πολλές από τις ελπίδες της έχουν εξανεμιστεί.
Το έχω ακούσει πολλές φορές στο παρελθόν, αλλά ποτέ δεν σταματάει να με σοκάρει: Της λέει, ότι νομίζει πως η τραγωδία της οδήγησε σε θετικές αλλαγές στην ζωή της. Προφέρει τις λέξεις, που δεν αποτελούν τίποτα λιγότερο από ψυχολογική, συναισθηματική και πνευματική β…

Προσοχή αν δείτε τέτοια σημάδια στο δέρμα σας – Τι να κάνετε

Ονομάζεται και “Ringworm” ή “Tinea”. Είναι η κοινή μυκητιασική λοίμωξη στο δέρμα που συνήθως επηρεάζει διάφορα σημεία σε όλο το σώμα (tinea corporis), το τριχωτό της κεφαλής (tinea capitis), τα πόδια (tinea pedis, ή “πόδι του αθλητή”) και τη βουβωνική χώρα (tinea cruris).
Δείτε όλα όσα πρέπει να ξέρετε για την μυκητιασική δερματική λοίμωξη και πώς θα την αναγνωρίσετε στο δέρμα σας:
Όχι η πάθηση δεν προκαλείται από κάποιο σκουλήκι. Είναι μια μυκητιασική λοίμωξη που συχνά σχηματίζει ένα εξάνθημα σε σχήμα δακτυλίου. Μπορεί να έχει ένα κόκκινο κέντρο ή κανονικό τόνο του δέρματος στο εσωτερικό του δακτυλίου.
Τι προκαλεί την λοίμωξη; Ορισμένοι μύκητες μπορεί να βοηθούν το σώμα, αλλά ένας τύπος δερματόφυτου μύκητα που προκαλεί την λοίμωξη αυτή, ερεθίζει το δέρμα σε μεγάλο βαθμό. Αυτοί οι μύκητες τρέφονται από τους νεκρούς ιστούς του δέρματος σας, τα μαλλιά και τα νύχια. Τα δερματόφυτα ευδοκιμούν σε ζεστές, υγρές περιοχές, όπως οι πτυχώσεις του δέρματος στην περιοχή βουβωνική χώρα, ή ανάμεσα …

Πράσινα κόπρανα: Να ανησυχήσω ή όχι;

Ανδιαπιστώσετε ότι τα κόπρανά σας είναι πράσινα, πιθανότατα να θορυβηθείτε. Όμως, το περίεργο αυτό χρώμα, δεν αποτελεί απαραίτητα αιτία ανησυχίας. Το χρώμα των κενώσεων σας είναι συχνά μια αντανάκλαση του τι τρώτε. Το πράσινο χρώμα ενδεχομένως να οφείλεται στην κατανάλωση πολλών πράσινων λαχανικών, όπως το σπανάκι και το μπρόκολο, καθώς αυτές οι τροφές περιέχουν μεγάλες ποσότητες μιας πράσινης χρωστικής ουσίας, της χλωροφύλλης.
Άλλες διατροφικές πιθανές αιτίες είναι η λήψη συμπληρωμάτων σιδήρου και χρωματισμένα με πράσινο τρόφιμα, όπως ορισμένα μίγματα αρωματισμένων ποτών, γρανίτες και κερασάκια τουρτών γενεθλίων,.
Η χολή, το κίτρινο-πράσινο πεπτικό υγρό που εκκρίνεται από το ήπαρ και αποθηκεύεται στη χοληδόχο κύστη, μπορεί επίσης να ευθύνεται για τα πράσινα κόπρανα.
«Το φυσιολογικό χρώμα των κοπράνων είναι καφέ. Η παρουσία της χολερυθρίνης στη χολή ευθύνεται για το χρώμα των κοπράνων. Διαταραχές στη χολερυθρίνη είναι δυνατόν να χρωματίσουν τα κόπρανα πράσινα, γκρι ή λευκά, σαν στό…