Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Αλλάζοντας την ερώτηση από το γιατί, στο πως

  

Ένα από τα μεγαλύτερα σφάλματα που κάνουμε στην καθημερινή μας ζωή, είναι ότι όταν βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα πρόβλημα, αφιερώνουμε χρόνο στην ερώτηση «γιατί». Αυτό μπορεί να πάρει πολλές μορφές. Μπορεί να αναρωτιέμαι γιατί είμαι θλιμμένος, γιατί δεν έπραξα διαφορετικά ώστε να μην φτάσω στη δυσάρεστη θέση στην οποία βρίσκομαι, γιατί δεν πρόσεχα περισσότερο, γιατί δεν μπορώ να ξεφύγω.

Η αλήθεια είναι ότι η ερωτήσεις οι οποίες περιλαμβάνουν τη λέξη «γιατί», σπάνια βοηθάνε. Οι πραγματικά βοηθητικές ερωτήσεις, περιλαμβάνουν τη λέξη «πώς». Όταν αναρωτιέμαι, ή με ρωτάνε «γιατί», ουσιαστικά ψάχνω να βρω τους λόγους. Ποιοι είναι οι λόγοι που είμαι θλιμμένος; Από πότε ξεκίνησα να είμαι θλιμμένος και ποια εξωτερικά γεγονότα ευθύνονται για αυτό; Μπορώ να σπαταλήσω χρόνια ολόκληρα από τη ζωή μου ψάχνοντας το «γιατί», πρωτού διαπιστώσω ότι τελικά το μόνο που κάνω όλα αυτά τα χρόνια είναι να παραμένω θλιμμένος ενώ ταυτόχρονα αναρωτιέμαι γιατί.

Όταν η ερώτηση στηρίζεται στη λέξη «πώς», ψάχνω να βρω τους τρόπους. Αυτό το οποίο θα μας βοηθήσει να ξεπεράσουμε προβλήματα, είναι σχεδόν πάντα οι τρόποι και όχι οι λόγοι. Δεν έχει σημασία γιατί είμαι θλιμμένος. Αυτό το οποίο θα έπρεπε να με απασχολεί, είναι το «με ποιο τρόπο καταφέρνω να παραμένω θλιμμένος».

Οι Συστημικοί Θεραπευτές εξηγούν το παραπάνω με μια πολύ απλή πρόταση: «Η δομή του προβλήματος, είναι διαφορετική από τη δομή της λύσης». Ας σκεφτούμε για παράδειγμα ότι μου πέφτει ένα ποτήρι γεμάτο νερό και σπάει στο πάτωμα. Το πρόβλημα είναι σαφές: Έχω ένα πάτωμα γεμάτο νερά και γυαλιά. Αυτό που κάνουμε όταν εντοπίζουμε αυτό το πρόβλημα στη συναισθηματική μας ζωή, όσο παράλογο και να ακούγεται, είναι ότι ξεκινάμε να αναρωτιόμαστε «γιατί».

Γιατί μου έπεσε το ποτήρι; Ήμουν απρόσεκτος; Γλυστρούσε; Ήταν στραβή η επιφάνεια στην οποία πήγα να το τοποθετήσω; ποια συγκεκριμένα γεγονότα και πράξεις οδήγησαν στην πτώση του; Μπορώ να αναρωτιέμαι για πάντα. Το μόνο πράγμα το οποίο θα καταφέρω με βεβαιότητα είναι να μην λύσω το πρόβλημα. Τα γυαλιά και το νερό θα παραμένουν στο πάτωμα.

Προκειμένου να λυθεί το πρόβλημα, πρέπει να διαπιστώσω ότι οι λόγοι για τους οποίους έπεσε το ποτήρι, δεν έχουν καμία απολύτως σχέση με το πως θα μαζέψω τα κομμάτια του. Η δομή του προβλήματος περιλαμβάνει ίσως όλα όσα περιγράψαμε παραπάνω, αλλά η δομή της λύσης του είναι εντελώς διαφορετική: Περιλαμβάνει σκούπα, φαράσι και σφουγγαρίστρα.

Ενώ τα παραπάνω είναι προφανή στο πρόβλημα με το ποτήρι, όταν είμαι θλιμμένος για κάποιο λόγο τα ξεχνάω. Αναρωτιέμαι ξανά και ξανά «γιατί είμαι θλιμμένος», ενώ αυτό που θα έπρεπε να κάνω είναι να πιάσω τη σφουγγαρίστρα: Πώς θα καταφέρω να πάψω να είμαι θλιμμένος, είναι η ερώτηση που θα έπρεπε να με απασχολεί.

Μεταφορά της ευθύνης προς τα έξω
Ας υποθέσουμε ότι έχω ένα πελάτη ο οποίος διαμαρτύρεται ότι περνάει τη μέρα του θυμωμένος. Μπορώ να τον ρωτήσω: «Γιατί θυμώνεις;». Η απάντηση θα είναι σχεδόν πάντα κάτι του στυλ «Γιατί η γυναίκα μου δε με καταλαβαίνει», «Γιατί τα παιδιά μου δεν κάνουν ησυχία», «Επειδή το αφεντικό μου, με αδικεί». Μια απάντηση δηλαδή η οποία μεταφέρει την ευθύνη στους άλλους αφού αναφέρεται σε κάτι το οποίο κάνει κάποιος τρίτος.

Εάν όμως αλλάξω την ερώτηση στην εξής: «Πώς καταφέρνεις να παραμένεις θυμωμένος;», τότε η απάντηση αλλάζει. Μπορεί να είναι κάτι του στυλ «Σκέφτομαι ότι η γυναίκα μου δε με καταλαβαίνει». Μπορεί εκ πρώτης όψεως να ακούγεται αρκετά κοντινή στην προηγούμενη απάντηση, όμως δεν είναι.

Εδώ η ευθύνη βρίσκεται μέσα στο άτομο το οποίο θυμώνει. Αμέσως έχει παραδεχθεί ότι υπάρχει κάτι εξαιρετικά συγκεκριμένο το οποίο πρέπει να σκεφτεί για να θυμώσει, και διαπιστώνει ότι ο θυμός δε προκαλείται από την πράξη κάποιου άλλου, αλλά από το ότι ο ίδιος κατευθύνει τη σκέψη του σε ένα πολύ συγκεκριμένο σημείο. Από αυτό το σημείο μπορούμε να δουλέψουμε, γιατί είναι ένα σημείο το οποίο ελέγχεται από τον ίδιο και όχι από κάποιον άλλο.

Το να καταλάβω ότι ο έλεγχος βρίσκεται μέσα σε εμένα, μου επιτρέπει να αλλάξω τα πράγματα και να λύσω το πρόβλημά το οποίο με βασανίζει. Το να προσπαθώ να μεταφέρω τον έλεγχο έξω από εμένα (στη σύζυγο η οποία με θυμώνει), με οδηγεί στο να προσπαθώ να αλλάξω τους άλλους προκειμένου να είμαι εγώ καλά.

Την επόμενη φορά που θα σας απασχολεί κάτι, προσπαθήστε να αλλάξετε την ερώτηση από το «γιατί» στο «πως» και γράψτε μας στα σχόλιά σας, τι αλλαγές παρατηρείτε.


Άρθρο: Γιώργος Παραδείσης- Ψυχολόγος

Δημοσίευση σχολίου

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Οι νόσοι του λιπώδους ιστού, το παραμύθι των θερμίδων και η "ανήθικη" διάγνωση της παχυσαρκίας

Στις μέρες μας η αισθητική  αρχίζει και επισκιάζει (δυστυχώς) πολλούς τομείς της παραδοσιακής evidence-based προληπτικής Ιατρικής.
Και αυτό δεν είναι κάτι υποχρεωτικά κακό, όταν η αισθητική γίνεται από γιατρούς γιατί αν και αισθητική δεν παύει να είναι Ιατρική. Ομως στο τερέν του μάρκετινγκ και του κέρδους, βρίσκουν δυστυχώς πρόσφορο έδαφος πολλοί επιτήδειοι για να προσφέρουν..ιατρικές υπηρεσίες , μη έχοντας ιατρική κατάρτιση.  Και είναι πλέον τόσο πολλοί που έχουν εντυπωθεί στην κοινωνία επίσημα ως θεραπευτές δυστυχώς. Ενας από τους πιο πληγέντες τομείς είναι ο τομέας της παχυσαρκίας. 
Πάνω στο εύκολο και γρήγορο κέρδος της απελπισίας του ασθενούς μια ολόκληρη βιομηχανία ..μαλώνει για την ένδεια και την περίσσεια θερμίδων, δηλαδή ενός ενεργειακού αριθμού τόσο μα τόσο σχετικού που αγγίζει τα όρια της εξαπάτησης. Γιατί σχετικού; Για σκεφτείτε λίγο. Διαβάζουμε ότι η τροφή τάδε έχει 200 θερμίδες. Μια τροφή που την φτιάχνει η μητέρα ή γυναίκα μας, ο μάγειρας, που την φτιάχνουν στην Ελλάδ…

Πράσινα κόπρανα: Να ανησυχήσω ή όχι;

Ανδιαπιστώσετε ότι τα κόπρανά σας είναι πράσινα, πιθανότατα να θορυβηθείτε. Όμως, το περίεργο αυτό χρώμα, δεν αποτελεί απαραίτητα αιτία ανησυχίας. Το χρώμα των κενώσεων σας είναι συχνά μια αντανάκλαση του τι τρώτε. Το πράσινο χρώμα ενδεχομένως να οφείλεται στην κατανάλωση πολλών πράσινων λαχανικών, όπως το σπανάκι και το μπρόκολο, καθώς αυτές οι τροφές περιέχουν μεγάλες ποσότητες μιας πράσινης χρωστικής ουσίας, της χλωροφύλλης.
Άλλες διατροφικές πιθανές αιτίες είναι η λήψη συμπληρωμάτων σιδήρου και χρωματισμένα με πράσινο τρόφιμα, όπως ορισμένα μίγματα αρωματισμένων ποτών, γρανίτες και κερασάκια τουρτών γενεθλίων,.
Η χολή, το κίτρινο-πράσινο πεπτικό υγρό που εκκρίνεται από το ήπαρ και αποθηκεύεται στη χοληδόχο κύστη, μπορεί επίσης να ευθύνεται για τα πράσινα κόπρανα.
«Το φυσιολογικό χρώμα των κοπράνων είναι καφέ. Η παρουσία της χολερυθρίνης στη χολή ευθύνεται για το χρώμα των κοπράνων. Διαταραχές στη χολερυθρίνη είναι δυνατόν να χρωματίσουν τα κόπρανα πράσινα, γκρι ή λευκά, σαν στό…

Πώς η κορτιζόλη, η ορμόνη του στρες, μας παχαίνει

Η κύρια ορμόνη του στρες,  η κορτιζόλη, φαίνεται πως ευθύνεται για την αύξηση του σωματικού μας βάρους. Η κορτζόλη παράγεται στα επινεφρίδια και έχει τρεις κύριες εργασίες: αυξάνει το σάκχαρο, αυξάνει την αρτηριακή πίεση και ρυθμίζει την ανοσοποιητική λειτουργία. «Είναι μια “παρορμητική” ορμόνη που μας κάνει να αισθανόμαστε έξυπνοι και ετοιμοπόλεμοι! Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή. Ο «διακόπτης» αυτός μπορεί ξαφνικά να γυρίσει στο κόκκινο και τότε μετατρέπεται σε πρόβλημα» λέει η Dr. Παπαγιαννίδου Ελένη, Κλινική Διαιτολόγος.
Η υψηλή κορτιζόλη φαίνεται πως αυξάνει το βάρος, ενώ τρώμε ελάχιστα και γυμναζόμαστε έντονα σχεδόν καθημερινά. Μειώνει εγκεφαλικές χημικές ουσίες, όπως σεροτονίνη και ντοπαμίνη και μας κάνει να τρώμε λόγω εκνευρισμού όπως αναφέρει η κ. Παπαγιαννίδου σύμφωνα με το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων.
Όταν παραμένει συνέχεια υψηλή, το σώμα πιστεύει λανθασμένα ότι λιμοκτονεί και αρχίζει να αποθηκεύει περισσότερο λίπος για περιόδους «ασιτίας» δηλαδή στρες. Αυτό με τη σειρά του …

Οι βαφές των μαλλιών και η λευχαιμία

Ορισμένες ουσίες που υπάρχουν στις βαφές μαλλιών έχουν τη δυνατότητα να προκαλούν καρκίνο στα ζώα.
Οι βαφές μαλλιών που χρησιμοποιούνταν τα παλαιότερα χρόνια ιδιαίτερα πριν από το 1980, αυτές που ήσαν σκούρου χρώματος και που παρέμεναν στα μαλλιά για μεγάλα χρονικά διαστήματα, ήσαν περισσότερο καρκινογόνες από άλλες.
Οι άνδρες και γυναίκες που χρησιμοποιούσαν βαφές μαλλιών μόνιμου τύπου πριν από το 1980, παρουσιάζουν μεγαλύτερο κίνδυνο να προσβληθούν από λευχαιμία σε σύγκριση με άλλους ενήλικες, που ποτέ δεν χρησιμοποίησαν βαφές μαλλιών.
Οι βαφές μαλλιών απασχόλησαν κατ΄ επανάληψη τους ερευνητές αναφορικά με το συσχετισμό χρήσης τους και πρόκλησης ορισμένων καρκίνων. Υπήρξαν έρευνες που έδειξαν, ότι η χρήση βαφών των μαλλιών παλαιού τύπου, αυξάνει τον κίνδυνο για λευχαιμία, πολλαπλό μυέλωμα και λέμφωμα. Υπήρξαν όμως και έρευνες που δεν έφτασαν στο ίδιο συμπέρασμα.
Γιατροί από το πανεπιστήμιο του Ιλλινόις στο Σικάγο, σύγκριναν 769 ασθενείς που έπασχαν από λευχαιμία με 623 ενήλικες χωρ…

Πώς μπορούμε να διαχειριστούμε την αχαριστία

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του αχάριστου ανθρώπου; Τι μπορείς να κάνεις εσύ για να αντιμετωπίσεις έναν τέτοιο άνθρωπο;
Για μία ακόμα φορά βοήθησες τον καλύτερο σου φίλο που σε είχε ανάγκη, έκανες ό,τι καλύτερο μπορούσες, παραμέρισες τις προσωπικές σου ασχολίες και σαν αντάλλαγμα πήρες δυσαρέσκεια και αδιαφορία. Και αναρωτιέσαι για ποιο λόγο είναι τόσο αχάριστος και δε σου είπε ούτε ένα απλό «ευχαριστώ»; Εάν το παραπάνω σενάριο σου ακούγεται οικείο, τότε έχεις να αντιμετωπίσεις έναν αχάριστο άνθρωπο. Δυστυχώς, στην καθημερινή μας ζωή ερχόμαστε σε επαφή με αρκετούς τέτοιους ανθρώπους. Ο Κλεόβουλος τονίζει πως «ο αχάριστος άνθρωπος μοιάζει με σπασμένο πιθάρι, στο οποίο ότι καλό και αν ρίξεις θα πέσει στο κενό».
Ποια είναι όμως τα χαρακτηριστικά του αχάριστου ανθρώπου; Ο αχάριστος άνθρωπος συνεχώς παραπονιέται για τη δουλειά του, το σπίτι του, την πόλη του, την οικονομική του κατάσταση και τη ζωή του. Πάντα θα βρει κάτι άσχημο και δυσάρεστο να εστιάσει την προσοχή του. Πιστεύει πως είνα…