Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Εξαρτήσεις



Με την λέξη "εξάρτηση", οι περισσότεροι από μας σκεφτόμαστε την χρήση ουσιών: τα ναρκωτικά, το τσιγάρο, το αλκοόλ. 
Όμως, "εξάρτηση" προκαλούν κι άλλες μας συνήθειες και συμπεριφορές. Για την ακρίβεια "εξάρτηση" μπορεί να προκαλέσει οτιδήποτε μας εξάπτει την περιέργεια και το ενδιαφέρον. 

Πότε όμως μια συνήθεια ή μια συμπεριφορά μας γίνεται "εξάρτηση;"
Για να καταλάβουμε πότε μια συνήθεια ή μια συμπεριφορά μας ξεφεύγει από τα όρια του "φυσιολογικού", χρειάζεται να εστιάσουμε στη συχνότητα, στην ένταση και στον βαθμό που νιώθουμε επιτακτική την ανάγκη να εκδηλώσουμε την συγκεκριμένη συμπεριφορά. 

Γενικά, μιλάμε για "εξάρτηση" όταν παρατηρείται η μη ελεγχόμενη επιθυμία να δημιουργήσει το άτομο ξανά και ξανά μια ορισμένη βιώσιμη κατάσταση (συχνά ολοένα και πιο έντονη), αδιαφορώντας για τις συνέπειες στην υγεία, την εργασία, την οικογένεια και την ποιότητα της ζωής του. Μιλάμε για εξάρτηση όταν η ουσία, η συμπεριφορά ή η συνήθεια του ατόμου μοιάζει με το νερό που αναζητά ένας διψασμένος. Στο διάστημα της δίψας, το μοναδικό άγχος του διψασμένου είναι "πώς θα βρει νερό;"- δεν μπορεί να σκεφτεί τίποτα άλλο.

Κάποιοι συχνοί τύποι εξάρτησης είναι:

Η αλόγιστη χρήση του αλκοόλ
Τα ναρκωτικά
Το κάπνισμα
Τα τυχερά παιχνίδια
Η υπερφαγία ή η λιμοκτονία
Η αλόγιστη χρήση ηρεμιστικών και άλλων φαρμάκων
Η κλεπτομανία
Η εξάρτηση από το σεξ
Η εργασιομανία
Η αλόγιστη χρήση του διαδικτύου
Το ανεξέλεγκτο "shopping therapy" και η υπερκατανάλωση

Όλες αυτές οι συμπεριφορές- έχουν ένα κοινό παρανομαστή: δημιουργούν τις κατάλληλες προϋποθέσεις ώστε να "ξεφύγει" το άτομο από τον εκνευρισμό του, την ανία του ή τα βαθύτερα βιώματα του πόνου του.
Μπορεί οι "εξαρτήσεις" να διαφέρουν: άλλες διεγείρουν τον οργανισμό μας, άλλες διατηρούν την εγρήγορση μας κι άλλες μας χαλαρώνουν. Ακόμη, άλλες είναι κοινωνικά αποδεκτές άλλες είναι απαγορευμένες, άλλες πάλι θέτουν πιο άμεσα τον κίνδυνο της ζωής από κάποιες άλλες.. 

Αυτό που το εξαρτημένο άτομο κερδίζει από την σχέση του με το συγκεκριμένο αντικείμενο- με τη συγκεκριμένη ουσία- με τη συγκεκριμένη συμπεριφορά είναι ο αντιπερισπασμός, ώστε να μην βιώσει τα δυσάρεστα συναισθήματα που έχει αποθηκεύσει εξαιτίας των γεγονότων της ζωής του. Ή ακόμη μπορεί να κερδίζει "το να νιώσει" σε ένα για εκείνο άχρωμο κόσμο, σε έναν κόσμο άνευ νοήματος, ενθουσιασμού και έντασης..
Γενικά, όταν μιλάμε για "εξάρτηση", δεν μας ενδιαφέρει τόσο να καταλάβουμε "γιατί επιλέχθηκε η συγκεκριμένη συμπεριφορά- το συγκεκριμένο μέσο" αλλά μας ενδιαφέρει η σχέση του ατόμου με τις "εξαρτησιογόνες" συμπεριφορές. Μας ενδιαφέρει η προσωπική ιστορία του ατόμου, "τι το ώθησε να στραφεί προς την εξάρτηση, τι το έκανε ευάλωτο και τι το οδήγησε να υιοθετεί ως τρόπο αντίδρασης στα γεγονότα της ζωής του την αποφυγή;". 

Δεν μπορούμε να έχουμε γενικές απαντήσεις και κανόνες για τις αιτίες που οδηγούν στην εξάρτηση. Υπάρχουν στο παιχνίδι πολλοί διαφορετικοί παράγοντες: κοινωνικοί (η διαθεσιμότητα του "μέσου", η κοινωνική αποδοχή αυτού, κτλ), οικογενειακοί (η θέση της οικογένειας στην κοινωνία, το ιστορικό της, οι σχέσεις των μελών της, κτλ) και ατομικοί (η ιδιοσυγκρασία του ατόμου, ο τρόπος που έμαθε να χειρίζεται τις καταστάσεις, ο βαθμός αυτοσυγκράτησης του κτλ). 
Έτσι, μπορούν να φέρουν το ίδιο αποτέλεσμα διαφορετικές "συνθέσεις παραγόντων". 

Όμως, τα εξαρτημένα άτομα έχουν και κοινά στοιχεία: χάνουν την ελευθερία τους και φοβούνται- φοβούνται την απεξάρτηση τους.Όσο και αν αναζητούν μια καλύτερη ζωή, δυσκολεύονται να περάσουν το διάστημα των σταγόνων της "ξεχασμένης βροχής τους"- της "καταιγίδας και της θύελλας" που έκρυψαν μέσα τους. Αμφισβητούν την πιθανότητα να δουν μετά από αυτήν την δύσκολη περίοδο, το ουράνιο τόξο. Έτσι, είναι επιρρεπείς στις υποτροπές. 
Μόλις βιώσουν τα έντονα συναισθήματα τους και τις βαθιές τους πληγές, ακριβώς τότε διπλασιάζεται ο κίνδυνος να "ξανακυλήσουν", να συμπεριφερθούν ξανά με τον ίδιο εξαρτητικό τρόπο που γνώριζαν μέχρι εκείνη την στιγμή. Τότε, βιώνοντας το κενό τους, προσπαθούν να το καλύψουν με την ψευδαίσθηση του μεγαλείου, της αισιοδοξίας και του ονείρου που η εξάρτηση τους, τους προσφέρει.

Για να απαλλαγούμε από τις εξαρτήσεις, χρειάζεται η ανάγκη μας για μια πιο αληθινή ζωή να είναι μεγαλύτερη από τον φόβο μας να έρθουμε σε επαφή με το "κενό" του συναισθηματικού μας κόσμου.

Χρειάζεται να παρατηρήσουμε τον τρόπο που η βροχή σιγά σιγά σταματάει και να σκεφτούμε πως με τον ίδιο τρόπο θα σταματήσουμε και εμείς να πονάμε τόσο πολύ. Χρειάζεται να πιστέψουμε ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε. Χρειάζεται να βρούμε συμμάχους και συμπαραστάτες και να ζητήσουμε την βοήθεια "δασκάλων", όταν η κατάσταση ξεφεύγει από τον δικό μας έλεγχο.

Καλή δύναμη!!

Φλώρα Χατζημανώλη - Ψυχολόγος
http://exelixi-psychotherapeia.blogspot.gr/

Δημοσίευση σχολίου

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Οι νόσοι του λιπώδους ιστού, το παραμύθι των θερμίδων και η "ανήθικη" διάγνωση της παχυσαρκίας

Στις μέρες μας η αισθητική  αρχίζει και επισκιάζει (δυστυχώς) πολλούς τομείς της παραδοσιακής evidence-based προληπτικής Ιατρικής.
Και αυτό δεν είναι κάτι υποχρεωτικά κακό, όταν η αισθητική γίνεται από γιατρούς γιατί αν και αισθητική δεν παύει να είναι Ιατρική. Ομως στο τερέν του μάρκετινγκ και του κέρδους, βρίσκουν δυστυχώς πρόσφορο έδαφος πολλοί επιτήδειοι για να προσφέρουν..ιατρικές υπηρεσίες , μη έχοντας ιατρική κατάρτιση.  Και είναι πλέον τόσο πολλοί που έχουν εντυπωθεί στην κοινωνία επίσημα ως θεραπευτές δυστυχώς. Ενας από τους πιο πληγέντες τομείς είναι ο τομέας της παχυσαρκίας. 
Πάνω στο εύκολο και γρήγορο κέρδος της απελπισίας του ασθενούς μια ολόκληρη βιομηχανία ..μαλώνει για την ένδεια και την περίσσεια θερμίδων, δηλαδή ενός ενεργειακού αριθμού τόσο μα τόσο σχετικού που αγγίζει τα όρια της εξαπάτησης. Γιατί σχετικού; Για σκεφτείτε λίγο. Διαβάζουμε ότι η τροφή τάδε έχει 200 θερμίδες. Μια τροφή που την φτιάχνει η μητέρα ή γυναίκα μας, ο μάγειρας, που την φτιάχνουν στην Ελλάδ…

Προσοχή αν δείτε τέτοια σημάδια στο δέρμα σας – Τι να κάνετε

Ονομάζεται και “Ringworm” ή “Tinea”. Είναι η κοινή μυκητιασική λοίμωξη στο δέρμα που συνήθως επηρεάζει διάφορα σημεία σε όλο το σώμα (tinea corporis), το τριχωτό της κεφαλής (tinea capitis), τα πόδια (tinea pedis, ή “πόδι του αθλητή”) και τη βουβωνική χώρα (tinea cruris).
Δείτε όλα όσα πρέπει να ξέρετε για την μυκητιασική δερματική λοίμωξη και πώς θα την αναγνωρίσετε στο δέρμα σας:
Όχι η πάθηση δεν προκαλείται από κάποιο σκουλήκι. Είναι μια μυκητιασική λοίμωξη που συχνά σχηματίζει ένα εξάνθημα σε σχήμα δακτυλίου. Μπορεί να έχει ένα κόκκινο κέντρο ή κανονικό τόνο του δέρματος στο εσωτερικό του δακτυλίου.
Τι προκαλεί την λοίμωξη; Ορισμένοι μύκητες μπορεί να βοηθούν το σώμα, αλλά ένας τύπος δερματόφυτου μύκητα που προκαλεί την λοίμωξη αυτή, ερεθίζει το δέρμα σε μεγάλο βαθμό. Αυτοί οι μύκητες τρέφονται από τους νεκρούς ιστούς του δέρματος σας, τα μαλλιά και τα νύχια. Τα δερματόφυτα ευδοκιμούν σε ζεστές, υγρές περιοχές, όπως οι πτυχώσεις του δέρματος στην περιοχή βουβωνική χώρα, ή ανάμεσα …

Πράσινα κόπρανα: Να ανησυχήσω ή όχι;

Ανδιαπιστώσετε ότι τα κόπρανά σας είναι πράσινα, πιθανότατα να θορυβηθείτε. Όμως, το περίεργο αυτό χρώμα, δεν αποτελεί απαραίτητα αιτία ανησυχίας. Το χρώμα των κενώσεων σας είναι συχνά μια αντανάκλαση του τι τρώτε. Το πράσινο χρώμα ενδεχομένως να οφείλεται στην κατανάλωση πολλών πράσινων λαχανικών, όπως το σπανάκι και το μπρόκολο, καθώς αυτές οι τροφές περιέχουν μεγάλες ποσότητες μιας πράσινης χρωστικής ουσίας, της χλωροφύλλης.
Άλλες διατροφικές πιθανές αιτίες είναι η λήψη συμπληρωμάτων σιδήρου και χρωματισμένα με πράσινο τρόφιμα, όπως ορισμένα μίγματα αρωματισμένων ποτών, γρανίτες και κερασάκια τουρτών γενεθλίων,.
Η χολή, το κίτρινο-πράσινο πεπτικό υγρό που εκκρίνεται από το ήπαρ και αποθηκεύεται στη χοληδόχο κύστη, μπορεί επίσης να ευθύνεται για τα πράσινα κόπρανα.
«Το φυσιολογικό χρώμα των κοπράνων είναι καφέ. Η παρουσία της χολερυθρίνης στη χολή ευθύνεται για το χρώμα των κοπράνων. Διαταραχές στη χολερυθρίνη είναι δυνατόν να χρωματίσουν τα κόπρανα πράσινα, γκρι ή λευκά, σαν στό…

Πώς η κορτιζόλη, η ορμόνη του στρες, μας παχαίνει

Η κύρια ορμόνη του στρες,  η κορτιζόλη, φαίνεται πως ευθύνεται για την αύξηση του σωματικού μας βάρους. Η κορτζόλη παράγεται στα επινεφρίδια και έχει τρεις κύριες εργασίες: αυξάνει το σάκχαρο, αυξάνει την αρτηριακή πίεση και ρυθμίζει την ανοσοποιητική λειτουργία. «Είναι μια “παρορμητική” ορμόνη που μας κάνει να αισθανόμαστε έξυπνοι και ετοιμοπόλεμοι! Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή. Ο «διακόπτης» αυτός μπορεί ξαφνικά να γυρίσει στο κόκκινο και τότε μετατρέπεται σε πρόβλημα» λέει η Dr. Παπαγιαννίδου Ελένη, Κλινική Διαιτολόγος.
Η υψηλή κορτιζόλη φαίνεται πως αυξάνει το βάρος, ενώ τρώμε ελάχιστα και γυμναζόμαστε έντονα σχεδόν καθημερινά. Μειώνει εγκεφαλικές χημικές ουσίες, όπως σεροτονίνη και ντοπαμίνη και μας κάνει να τρώμε λόγω εκνευρισμού όπως αναφέρει η κ. Παπαγιαννίδου σύμφωνα με το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων.
Όταν παραμένει συνέχεια υψηλή, το σώμα πιστεύει λανθασμένα ότι λιμοκτονεί και αρχίζει να αποθηκεύει περισσότερο λίπος για περιόδους «ασιτίας» δηλαδή στρες. Αυτό με τη σειρά του …

Οι βαφές των μαλλιών και η λευχαιμία

Ορισμένες ουσίες που υπάρχουν στις βαφές μαλλιών έχουν τη δυνατότητα να προκαλούν καρκίνο στα ζώα.
Οι βαφές μαλλιών που χρησιμοποιούνταν τα παλαιότερα χρόνια ιδιαίτερα πριν από το 1980, αυτές που ήσαν σκούρου χρώματος και που παρέμεναν στα μαλλιά για μεγάλα χρονικά διαστήματα, ήσαν περισσότερο καρκινογόνες από άλλες.
Οι άνδρες και γυναίκες που χρησιμοποιούσαν βαφές μαλλιών μόνιμου τύπου πριν από το 1980, παρουσιάζουν μεγαλύτερο κίνδυνο να προσβληθούν από λευχαιμία σε σύγκριση με άλλους ενήλικες, που ποτέ δεν χρησιμοποίησαν βαφές μαλλιών.
Οι βαφές μαλλιών απασχόλησαν κατ΄ επανάληψη τους ερευνητές αναφορικά με το συσχετισμό χρήσης τους και πρόκλησης ορισμένων καρκίνων. Υπήρξαν έρευνες που έδειξαν, ότι η χρήση βαφών των μαλλιών παλαιού τύπου, αυξάνει τον κίνδυνο για λευχαιμία, πολλαπλό μυέλωμα και λέμφωμα. Υπήρξαν όμως και έρευνες που δεν έφτασαν στο ίδιο συμπέρασμα.
Γιατροί από το πανεπιστήμιο του Ιλλινόις στο Σικάγο, σύγκριναν 769 ασθενείς που έπασχαν από λευχαιμία με 623 ενήλικες χωρ…