Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Άνδρες - Γυναίκες: Όταν το φύλο επηρεάζει την υγεία




Οι άνδρες και οι γυναίκες έχουν διαφορετικές ανάγκες, αλλά και διαφορετικά προφίλ σε ό,τι αφορά τις ασθένειες που τους απειλούν και τα συμπτώματα που εκδηλώνουν.
Από τα καρδιαγγειακά νοσήματα μέχρι την αντιμετώπιση του πόνου οι άνδρες και οι γυναίκες αντιμετωπίζονται σαν να είναι το ίδιο, αλλά οι ειδικοί αποκαλύπτουν ότι δεν είναι έτσι τα πράγματα. Υπάρχουν πολλές διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα τόσο όσον αφορά τις ασθένειες όσο και σχετικά με τα φάρμακα που πρέπει να λαμβάνουν προκειμένου να είναι αποτελεσματικά. Μάλιστα, η μελέτη αυτών των διαφορών αποτελεί ένα νέο ενδιαφέρον πεδίο που έχει αναδυθεί τα τελευταία χρόνια στον τομέα της ιατρικής, χωρίς να συνιστά ξεχωριστή ειδικότητα, αποτελώντας όμως ένα πρόσφορο έδαφος ανταλλαγής απόψεων και επιστημονικών παρατηρήσεων. 

Το έναυσμα για τη γέννηση της λεγόμενης Ιατρικής του Φύλου (Gender Medicine) δόθηκε από τη στιγμή που άρχισαν να γίνονται αντιληπτές οι διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα όσον αφορά τα συμπτώματα που εκδηλώνουν σε απειλητικές νόσους, όπως π.χ. τα καρδιαγγειακά, αλλά και όσον αφορά το ότι δεν είναι εξίσου ευάλωτα σε διάφορες νόσους. 
Η εν λόγω ιατρική εστιάζει στις επιδράσεις του φύλου στην ανθρώπινη φυσιολογία, στην παθοφυσιολογία και στην κλινική εκδήλωση των νόσων. Οι ειδικοί, λοιπόν, εφιστούν την προσοχή στις διαφορές των φύλων και στη σημασία που έχουν αυτές για τη διάγνωση, την πρόληψη και την αντιμετώπιση των νόσων.

Ανδρικό πατρόν
Οι διαφορές και οι ανισότητες αφορούν και τα δύο φύλα, οι ειδικοί όμως ανησυχούν περισσότερο για τις γυναίκες, επειδή οι γνώσεις τους αναφορικά με εκείνες είναι λιγότερες, δεδομένου ότι στη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών η πλειονότητα των σχετικών μελετών που αφορούν σε νόσους και στην ανταπόκριση σε φαρμακευτική αγωγή διεξάγεται σε άνδρες, ακόμη και σε αρσενικά πειραματόζωα! Η προτίμηση στους άνδρες δεν είναι τυχαία, καθώς, όπως επισημαίνει και ο καθηγητής της Διεθνούς Εταιρείας Ιατρικής Φύλου Marek Glezerman, είναι πιο εύκολο να διεξαχθούν έρευνες με συμμετέχοντες που δεν έχουν… έμμηνο ρύση και δεν μένουν έγκυοι. Από την άλλη μεριά όμως, όπως πολύ γλαφυρά εξηγεί ο καθηγητής, βγάζοντας διαγνωστικά συμπεράσματα για το ένα φύλο με βάση έρευνες στο άλλο, είναι σαν να σχεδιάζεις βραδινά φορέματα για γυναίκες με το πατρόν από ένα ανδρικό σώμα. Ας δούμε όμως τι γνωρίζουμε τελικά όσον αφορά τις διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα.

Πιο δυνατά κύτταρα
Τα κύτταρα των ανδρών και των γυναικών διαφέρουν όχι μόνο όσον αφορά τα χρωμοσώματά τους, αλλά και τη μοίρα τους! Τι σημαίνει αυτό; Τα κύτταρα των γυναικών διαπιστώθηκε ότι είναι πιο δυνατά και πιο ανθεκτικά κάτω από συνθήκες περιβαλλοντικού στρες, αλλά και έκθεσης σε φαρμακευτικούς παράγοντες, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στην ιατρική επιθεώρηση «New England Journal of Medicine».

Πιο αργή πέψη
Το πεπτικό σύστημα των γυναικών θεωρείται λίγο πιο αργό από εκείνο των ανδρών, με το φαγητό να θέλει τον διπλάσιο χρόνο για να φτάσει στο λεπτό έντερο σε σύγκριση με τους άνδρες. Ακόμη και η έκκριση της χολής στη χοληδόχο κύστη γίνεται με πιο αργό ρυθμό συγκριτικά με τους άνδρες. Τα αυξημένα επίπεδα των οιστρογόνων θεωρείται ότι εξηγούν αυτήν την καθυστέρηση, γι’ αυτό και στην εμμηνόπαυση, όταν το «κοντέρ» των οιστρογόνων σχεδόν μηδενιστεί, παρατηρείται ότι και η διέλευση του φαγητού από τον πεπτικό σωλήνα γίνεται με πιο γρήγορο ρυθμό. 

Ζητήματα καρδιάς
Πολυάριθμες έρευνες αποκαλύπτουν ότι τα συμπτώματα των γυναικών σε περιπτώσεις καρδιαγγειακών νόσων και ειδικά στο έμφραγμα είναι πολύ πιο άτυπα και «σιωπηλά» σε σύγκριση με τα συμπτώματα που εκδηλώνουν οι άνδρες (π.χ. πόνο στο στήθος, αλλά και στην πλάτη, μούδιασμα στο χέρι). Επίσης, έχει φανεί ότι ενώ οι άνδρες είναι πιο επίφοβοι για έμφραγμα του μυοκαρδίου εξαιτίας της απόφραξης των αρτηριών από έναν θρόμβο, στις γυναίκες η φθορά των αθηρωματικών πλακών έχει ως αποτέλεσμα πλάκες πολύ μικρής διαμέτρου να κυκλοφορούν στο αγγειακό τους σύστημα και να απειλούν τα πολύ πιο λεπτά αγγεία του εγκεφάλου, καθιστώντας τις πιο επιρρεπείς σε εγκεφαλικά (τα οποία είναι και συχνότερα στις γυναίκες). Επιπλέον, οι γυναίκες έχουν πιο λεπτεπίλεπτο αγγειακό σύστημα και ο αυλός των στεφανιαίων αρτηριών τους είναι κατά 1-2 χιλιοστά μικρότερος σε σύγκριση με τους άνδρες, γεγονός που καθιστά πιο δύσκολο το έργο του καρδιοχειρουργού. 

Πιο ευαίσθητα γόνατα
Η διαφορετική ανατομία της γυναικείας λεκάνης εξαιτίας του γεγονότος ότι η γυναίκα κυοφορεί έχει ως αποτέλεσμα τα γόνατα των γυναικών να υφίστανται μεγαλύτερη πίεση και να δέχονται περισσότερο βάρος συγκριτικά με εκείνα των ανδρών. Εκτιμάται μάλιστα ότι στις αθλήτριες οι τραυματισμοί στα γόνατα είναι από 2 έως 8 φορές πιο συχνοί σε σύγκριση με τους άνδρες. 

Τις πιάνει το αλκοόλ
Ναι, σίγουρα οι γυναίκες μεθούν γρηγορότερα και το γεγονός ότι είναι πιο μικρόσωμες και ότι η περιεκτικότητα υγρών στο σώμα τους είναι μικρότερη από εκείνη των ανδρών παίζει κάποιο ρόλο όσον αφορά τη επίδραση του αλκοόλ στον οργανισμό τους. Ωστόσο, φαίνεται ότι παίζει και ένας ακόμη παράγοντας ρόλο. Στους άνδρες η δράση των ενζύμων που διασπούν το αλκοόλ στο πεπτικό σύστημα είναι πολύ πιο γρήγορη και αποτελεσματική. Σύμφωνα μάλιστα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο ιατρικό περιοδικό «Journal of Women’s Health», το 2014 η θνησιμότητα των γυναικών εξαιτίας της μεγάλης κατανάλωσης αλκοόλ ήταν πιο υψηλή σε σχέση με τους άνδρες.

Η παχυσαρκία προτιμά τις γυναίκες;
Το αυξημένο σωματικό βάρος, αλλά και οι διατροφικές διαταραχές, είναι συχνότερα στις γυναίκες σε σύγκριση με τους άνδρες, όπως αποκαλύπτουν αρκετές έρευνες. Μάλιστα, οι μελέτες έχουν δείξει ότι όταν είναι χορτάτοι, αλλά και όταν πεινούν, οι ανδρικοί και οι γυναικείοι εγκέφαλοι αντιδρούν διαφορετικά. Η κυριότερη διαφορά -που ίσως και να εξηγεί τη ροπή των γυναικών στην παχυσαρκία και στο τσιμπολόγημα- είναι το γεγονός ότι, βάσει ερευνών, στις γυναίκες ενεργοποιούνται πολύ συχνότερα τα κέντρα ανταμοιβής του εγκεφάλου (όταν πεινούν), καθώς και τα κέντρα επεξεργασίας των συναισθημάτων (όταν είναι χορτάτες), κάτι που δεν παρατηρείται αντίστοιχα στους άνδρες. 

Και τα παυσίπονα δρουν διαφορετικά 
Ακόμη και η δράση των παυσίπονων φαίνεται ότι μπορεί να παρουσιάζει διαφοροποιήσεις ανάλογα με το φύλο του ασθενούς. Οι ειδικοί αναφέρουν ότι στον ανδρικό οργανισμό φαίνεται ότι δρουν πολύ ικανοποιητικά τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα, όπως η ιβουπροφένη, ενώ στον γυναικείο τα ζητήματα της αποτελεσματικότητας των παυσίπονων φαρμάκων, αλλά και εκείνων που χορηγούνται σε περιπτώσεις νάρκωσης, περιπλέκονται ως έναν βαθμό από το γεγονός ότι η ευαισθησία των γυναικών στον πόνο εξαρτάται και από  ορμονικούς λόγους. Έχει παρατηρηθεί, λόγου χάρη, ότι κατά τη διάρκεια του πρώτου μισού του μηνιαίου κύκλου και πριν από την ωορρηξία οι γυναίκες είναι πιο ευαίσθητες στον πόνο συγκριτικά με το δεύτερο μισό του κύκλου τους. 

Πες το με ένα φιλί
Η σύνθεση του σιέλου είναι διαφορετική ανάμεσα στα δύο φύλα, γεγονός που σημαίνει ότι τα φιλιά πολλές φορές δίνουν στους εμπλεκομένους και άλλου τύπου πληροφορίες πέρα από το αν κάποιος είναι δεξιοτέχνης στο φιλί. Τι είδους πληροφορίες; Εκτιμάται ότι στη διάρκεια του μηνιαίου κύκλου η σύσταση του σάλιου της γυναίκας αλλάζει, γεγονός που σημαίνει ότι το φιλί της στη μέση του κύκλου παρέχει μια βιολογική πληροφορία στον σύντροφό της όσον αφορά τη γονιμότητά της. Από την άλλη μεριά, η τεστοστερόνη που λαμβάνει η γυναίκα από τον σύντροφό της αποτελεί έναν βιολογικό «τροφοδότη» της λίμπιντό της, ο οποίος τονώνει τη σεξουαλική της επιθυμία. Σύμφωνα μάλιστα με αμερικανική μελέτη, η ανταλλαγή φιλιών και σιέλου φάνηκε να αποτελεί και έναν τρόπο ώστε οι γυναίκες να «αξιολογήσουν» ασυνείδητα το ανοσοποιητικό σύστημα του υποψήφιου συντρόφου τους, με τις μισές να απορρίπτουν μετά το φιλί άνδρες που προηγουμένως είχαν θεωρήσει ελκυστικούς κρίνοντάς τους μόνο από την εμφάνιση.

Διαφορετική λειτουργία του εγκεφάλου
Ο ανδρικός και ο γυναικείος εγκέφαλος δεν λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο  και αυτό δεν φαίνεται να επηρεάζει τις ικανότητες και τη νοημοσύνη τους, ούτε να δημιουργεί ανισότητες μεταξύ τους. Απλώς αποκαλύπτει ότι υπάρχουν διαφορετικά νευρωνικά μονοπάτια που ενεργοποιούνται σε κάθε περίπτωση στον εγκέφαλο των ανδρών και των γυναικών. Για παράδειγμα, οι γυναίκες έχει φανεί ότι έχουν μια πιο «συνολική» και σφαιρική ενεργοποίηση διάσπαρτων κέντρων του εγκεφάλου για την κατανόηση του λόγου, ενώ στους άνδρες φαίνεται ότι ενεργοποιούνται πιο εστιασμένα τα κέντρα λόγου, καθώς και εκείνα της οπτικής αντίληψης.

Προβάδισμα γονιμότητας
Σε ό,τι αφορά τη γονιμότητα, η φύση έχει προνοήσει ώστε οι άνδρες να διατηρούν τη γονιμότητά τους ακόμη και στα ογδόντα τους, αν και η ποιότητα του σπέρματος φθίνει μετά 
τα 45-50. Από την άλλη μεριά, η εμμηνόπαυση στις γυναίκες (στην ηλικία των 48-51 ετών) σηματοδοτεί και το τέλος της γονιμότητάς τους, δεδομένου ότι τότε «εξαντλείται» πλέον το απόθεμα ωαρίων του γυναικείου οργανισμού. Παρότι όμως το ανδρικό σπέρμα παραμένει 
πιο ανθεκτικό στον χρόνο σε σύγκριση με τα γυναικεία ωάρια, σε ό,τι αφορά τα προβλήματα υπογονιμότητας του ζευγαριού τα δύο φύλα «μοιράζονται» εξίσου την ευθύνη, με τον γυναικείο παράγοντα να ευθύνεται κατά 40% για την υπογονιμότητα του ζεύγους και τον ανδρικό να έχει ακριβώς το ίδιο ποσοστό, δηλαδή 40%, ενώ σε ένα ποσοστό 10% τα αίτια της υπογονιμότητας παραμένουν άγνωστα. 

Σε συνεργασία με τον κ.Στέλιο Δερμιτζάκη, ειδικό παθολόγο
Δημοσίευση σχολίου

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Υπνική άπνοια: Πόσο αυξάνει τον κίνδυνο άνοιας

Τα άτομα που υποφέρουν από υπνική άπνοια, δηλαδή δυσκολία στην αναπνοή κατά τη διάρκεια του ύπνου, διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν άνοια.
Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια, στο Σαν Φρανσίσκο, αξιολόγησαν στοιχεία από 14 ήδη δημοσιευμένες μελέτες, που είχαν συμπεριλάβει στοιχεία για πάνω από 4,2 εκατομμύρια άνδρες και γυναίκες. Τα άτομα με αναπνευστικά προβλήματα, κυρίως άπνοια κατά τη διάρκεια του ύπνου είχαν 26% περισσότερες πιθανότητες να εκδηλώσουν γνωστική εξασθένηση.
Στις μικρότερες μελέτες ο κίνδυνος γνωστικής εξασθένησης ως απόρροια διαταραχής της αναπνοής στον ύπνο, κυμαινόταν από 23% έως 86%. Όταν οι ερευνητές ανέλυσαν τον συσχετισμό σε όλες τις επιμέρους μελέτες με όμοιο σχεδιασμό, η συνολική αύξηση του κινδύνου έφτανε το 35%.
Η διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο σχετίστηκε επίσης με χειρότερη εκτελεστική λειτουργικότητα του εγκεφάλου, δηλαδή χειρότερες διαδικασίες που περιλαμβάνουν τον σχεδιασμό, την εστίαση της προσοχής, την εκτέλεση εντολών και την …

Οι νόσοι του λιπώδους ιστού, το παραμύθι των θερμίδων και η "ανήθικη" διάγνωση της παχυσαρκίας

Στις μέρες μας η αισθητική  αρχίζει και επισκιάζει (δυστυχώς) πολλούς τομείς της παραδοσιακής evidence-based προληπτικής Ιατρικής.
Και αυτό δεν είναι κάτι υποχρεωτικά κακό, όταν η αισθητική γίνεται από γιατρούς γιατί αν και αισθητική δεν παύει να είναι Ιατρική. Ομως στο τερέν του μάρκετινγκ και του κέρδους, βρίσκουν δυστυχώς πρόσφορο έδαφος πολλοί επιτήδειοι για να προσφέρουν..ιατρικές υπηρεσίες , μη έχοντας ιατρική κατάρτιση.  Και είναι πλέον τόσο πολλοί που έχουν εντυπωθεί στην κοινωνία επίσημα ως θεραπευτές δυστυχώς. Ενας από τους πιο πληγέντες τομείς είναι ο τομέας της παχυσαρκίας. 
Πάνω στο εύκολο και γρήγορο κέρδος της απελπισίας του ασθενούς μια ολόκληρη βιομηχανία ..μαλώνει για την ένδεια και την περίσσεια θερμίδων, δηλαδή ενός ενεργειακού αριθμού τόσο μα τόσο σχετικού που αγγίζει τα όρια της εξαπάτησης. Γιατί σχετικού; Για σκεφτείτε λίγο. Διαβάζουμε ότι η τροφή τάδε έχει 200 θερμίδες. Μια τροφή που την φτιάχνει η μητέρα ή γυναίκα μας, ο μάγειρας, που την φτιάχνουν στην Ελλάδ…

Προσοχή αν δείτε τέτοια σημάδια στο δέρμα σας – Τι να κάνετε

Ονομάζεται και “Ringworm” ή “Tinea”. Είναι η κοινή μυκητιασική λοίμωξη στο δέρμα που συνήθως επηρεάζει διάφορα σημεία σε όλο το σώμα (tinea corporis), το τριχωτό της κεφαλής (tinea capitis), τα πόδια (tinea pedis, ή “πόδι του αθλητή”) και τη βουβωνική χώρα (tinea cruris).
Δείτε όλα όσα πρέπει να ξέρετε για την μυκητιασική δερματική λοίμωξη και πώς θα την αναγνωρίσετε στο δέρμα σας:
Όχι η πάθηση δεν προκαλείται από κάποιο σκουλήκι. Είναι μια μυκητιασική λοίμωξη που συχνά σχηματίζει ένα εξάνθημα σε σχήμα δακτυλίου. Μπορεί να έχει ένα κόκκινο κέντρο ή κανονικό τόνο του δέρματος στο εσωτερικό του δακτυλίου.
Τι προκαλεί την λοίμωξη; Ορισμένοι μύκητες μπορεί να βοηθούν το σώμα, αλλά ένας τύπος δερματόφυτου μύκητα που προκαλεί την λοίμωξη αυτή, ερεθίζει το δέρμα σε μεγάλο βαθμό. Αυτοί οι μύκητες τρέφονται από τους νεκρούς ιστούς του δέρματος σας, τα μαλλιά και τα νύχια. Τα δερματόφυτα ευδοκιμούν σε ζεστές, υγρές περιοχές, όπως οι πτυχώσεις του δέρματος στην περιοχή βουβωνική χώρα, ή ανάμεσα …

Πράσινα κόπρανα: Να ανησυχήσω ή όχι;

Ανδιαπιστώσετε ότι τα κόπρανά σας είναι πράσινα, πιθανότατα να θορυβηθείτε. Όμως, το περίεργο αυτό χρώμα, δεν αποτελεί απαραίτητα αιτία ανησυχίας. Το χρώμα των κενώσεων σας είναι συχνά μια αντανάκλαση του τι τρώτε. Το πράσινο χρώμα ενδεχομένως να οφείλεται στην κατανάλωση πολλών πράσινων λαχανικών, όπως το σπανάκι και το μπρόκολο, καθώς αυτές οι τροφές περιέχουν μεγάλες ποσότητες μιας πράσινης χρωστικής ουσίας, της χλωροφύλλης.
Άλλες διατροφικές πιθανές αιτίες είναι η λήψη συμπληρωμάτων σιδήρου και χρωματισμένα με πράσινο τρόφιμα, όπως ορισμένα μίγματα αρωματισμένων ποτών, γρανίτες και κερασάκια τουρτών γενεθλίων,.
Η χολή, το κίτρινο-πράσινο πεπτικό υγρό που εκκρίνεται από το ήπαρ και αποθηκεύεται στη χοληδόχο κύστη, μπορεί επίσης να ευθύνεται για τα πράσινα κόπρανα.
«Το φυσιολογικό χρώμα των κοπράνων είναι καφέ. Η παρουσία της χολερυθρίνης στη χολή ευθύνεται για το χρώμα των κοπράνων. Διαταραχές στη χολερυθρίνη είναι δυνατόν να χρωματίσουν τα κόπρανα πράσινα, γκρι ή λευκά, σαν στό…

Πώς η κορτιζόλη, η ορμόνη του στρες, μας παχαίνει

Η κύρια ορμόνη του στρες,  η κορτιζόλη, φαίνεται πως ευθύνεται για την αύξηση του σωματικού μας βάρους. Η κορτζόλη παράγεται στα επινεφρίδια και έχει τρεις κύριες εργασίες: αυξάνει το σάκχαρο, αυξάνει την αρτηριακή πίεση και ρυθμίζει την ανοσοποιητική λειτουργία. «Είναι μια “παρορμητική” ορμόνη που μας κάνει να αισθανόμαστε έξυπνοι και ετοιμοπόλεμοι! Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή. Ο «διακόπτης» αυτός μπορεί ξαφνικά να γυρίσει στο κόκκινο και τότε μετατρέπεται σε πρόβλημα» λέει η Dr. Παπαγιαννίδου Ελένη, Κλινική Διαιτολόγος.
Η υψηλή κορτιζόλη φαίνεται πως αυξάνει το βάρος, ενώ τρώμε ελάχιστα και γυμναζόμαστε έντονα σχεδόν καθημερινά. Μειώνει εγκεφαλικές χημικές ουσίες, όπως σεροτονίνη και ντοπαμίνη και μας κάνει να τρώμε λόγω εκνευρισμού όπως αναφέρει η κ. Παπαγιαννίδου σύμφωνα με το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων.
Όταν παραμένει συνέχεια υψηλή, το σώμα πιστεύει λανθασμένα ότι λιμοκτονεί και αρχίζει να αποθηκεύει περισσότερο λίπος για περιόδους «ασιτίας» δηλαδή στρες. Αυτό με τη σειρά του …